wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
391. Urbanistyka wolnych Państw Stanowych z terenu Dolnego Śląska od XV do XVII wieku, wybrane przykłady dr hab. Rafał Eysymontt prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Z końcem XV wieku, na Śląsku zakończył się monopol na zakładanie, przebudowywanie i władanie miastami wyłącznie przez książąt śląskich. Coraz częściej śląskie aglomeracje miejskie - z wypracowanym dość wcześnie schematem układu przestrzennego; przechodziły w ręce zamożnej elity szlacheckiej, która nabywała nie tylko dobra ziemskie, ale również przywileje prawne, wchodząc tym samym coraz bardziej w kompetencje władców. Pozyskane w ten sposób miasta, z uwagi na przynależność do osób prywatnych – głównie przedstawicieli zamożnych rodów; obecnie uważa się, za odmienne pod względem urbanistyki w stosunku do pozostałych miast śląskich. Na tle tej zmieniającej się sytuacji własnościowej, powstałe wówczas wolne państwa stanowe, okazały się być „anomalią” typową włącznie dla terenów dawnego Śląska i Czech. Z kolei od miast wchodzących w skład majoratów ziemskich panów stanowych, oczekuje się równie anomalnych cech struktur układów przestrzennych. Jednakże, czy faktycznie urbanistyka głównych miast państw stanowych różniła się tak bardzo od urbanistyki pozostałych miast śląskich XVI i XVII wieku? W poniższej pracy, prześledzona zostanie ewolucja wybranych miast z terenu Dolnego Śląska: Sycowa, Żmigrodu, Milicza, Bytomia Odrzańskiego, Twardogóry; począwszy od ich lokacji na prawie niemieckim, przez późnośredniowieczną formę, aż do wieku XVII - kiedy nadejście nowej epoki znacząco wpłynęło na rozwój miejskiej urbanistyki. Historyczny rozwój rozplanowania struktur miejskich - przede wszystkim stołecznych miast wolnych państw stanowych; został zestawiony z przykładowym miastem śląskim (Strzegomiem), w celu wychwycenia domniemanych różnic. Zagadnienie to jest o tyle ciekawe, iż jak dotąd nie powstała jeszcze publikacja opisująca ów ewentualne różnice. Wprawdzie problemy te cząstkowo omówione zostały podczas konferencji Komisji Historii Miast w Zamościu w roku 2015, dotyczącej miast prywatnych i opublikowane w Rocznikach dziejów Społecznych i Gospodarczych. Jednakże publikacja ta nie wyczerpuje całej, jak wydaje się szerokiej problematyki tego tematu. W pracy zastosowano metodę analizy formalno-porównawczej i metodę badania genezy społeczno-historycznej. W tej kwestii oparto się na źródłach kartograficznych, i ikonograficznych - m.in.: rycinach Wernera z XVIII wieku, a także historycznych mapach śląska. Podstawą były jednakże źródła pisane: niemieckie przekłady odnoszące się do dziejów poszczególnych miejscowości, kroniki miejskie, a także najnowsze badania historyczne i własnościowe – zebrane w poniższej pracy w jedno kompendium. Odrębny rozdział został również poświęcony samemu fenomenowi urbanistyki średniowiecznych miast śląskich, omówionemu szeroko w pracy Rafała Eysymontta „Kod genetyczny miasta. Średniowieczne miasta lokacyjne Dolnego Śląska na tle urbanistyki europejskiej” z roku 2009. Niniejsza publikacja zestawia badania Eysymontta z wcześniejszymi badaniami miast śląskich doby wieków średnich, reprezentowanych tu przez Tadeusza Kozacz
392. Między horrorem a humorem. Nonsens i groteska w zbiorach "Osobliwy gość" oraz "Pamiętna Wizyta" Edwarda Goreya. prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Tematem pracy magisterskiej są ilustracje książkowe amerykańskiego artysty Edwarda Goreya opublikowane w zbiorach "Osobliwy gość i inne utwory" z 2011 roku oraz "Pamiętna wizyta i inne utwory" z 2012. Tekst zawiera dotychczasowy stan badań na temat działalności twórcy, próby zanalizowania relacji między słowem a obrazem zawartej w jego książkach, uporządkowanie możliwych źródeł inspiracji płynących ze sztuki dawnej oraz wpływu jaki Gorey wywarł na pewne aspekty kultury współczesnej.
393. Wpływ motoryzacji na koncepcje architektoniczne i urbanistyczne (1920-1939) dr hab. Rafał Eysymontt prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Samochód skonstruowany został w Niemczech w latach 80. XIX wieku, szybko wzbudzając swoimi możliwościami olbrzymie zainteresowanie. I jakkolwiek u zarania swojego istnienia automobile nie osiągały imponujących wyników szybkościowych, to jednak perspektywa swobodnego podróżowania nie na własnych nogach, nie przy pomocy koni, tylko za pomocą siły urządzeń technicznych musiała oddziaływać na wyobraźnię ówczesnych ludzi. Również architektów i urbanistów nie ominęła fascynacja samochodami, Widzieli oni w oferowanej przez motoryzację nowej jakości komunikacji, najlepszy środek do stworzenia nowoczesnych miast wolnych od wszelkich problemów dotychczas nękających ich mieszkańców. Nie tylko dlatego samochody nie mogły pozostać bez wpływu na estetykę tamtych czasów, szczególnie zaś na estetykę swojego naturalnego środowiska, czyli ulicy. Były pierwszymi dużymi obiektami do których wykorzystywano na tak dużą skalę błyszczącą lakierowaną blachę o formach z czasem coraz bardziej opływowych – wcześniej nic w przestrzeni miejskiej nie wyróżniało się taką estetyką. Nic też nie demonstrowało tam wcześniej takich prędkości. Nic nie reprezentowało tam takiego poziomu technologii. Wreszcie – żaden inny tak istotny element krajobrazu miejskiego nie był owocem seryjnej produkcji. Postacią kluczową dla kwestii przenikania się motoryzacji i architektury jest Erich Mendelsohn. To w jego teorii i praktyce architektonicznej tak wyraźne nawiązania do ruchu samochodowego i motoryzacyjnej estetyki pojawiły się najwcześniej wykazując jednocześnie spójność z całą jego architektoniczną filozofią, to do niego także nawiązywali często późniejsi architekci chcący nadać swoim projektom dynamiczny wygląd czy nawiązać do motoryzacji. Nim też inspirował się później Norman Bel Geddes, jeden z pionierów streamline’u we wzornictwie. Z tego też względu Mendelsohnowi poświęcono tutaj relatywnie więcej miejsca niż innym architektom. Także pozostali architekci przedstawieni w tej pracy (Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Albert Kahn i inni) antycypowali w jakiś istotny sposób przemiany jakie miały nastąpić w architekturze pod wpływem samochodów, i to w czasach, gdy automobile dopiero zaczynały podbój świata. Wpływ ten miał wielorakie podłoże, nie tylko wizualne – inspirowane ich oryginalnym wyglądem, lecz także funkcjonalne – wywodzące się z ich bogatej palety zastosowań, a nawet ideowe – wynikające z wyobrażeń na ich temat oraz ich symboliki. Wszystkie te rozległe powiązania uczyniły z praktycznie całego modernizmu architekturę uzależnioną od samochodu. Praca skupia się ona na przedziale czasowym od początku XX wieku do jego lat 30., gdyż ma na celu ukazanie początków powiązań między motoryzacją a architekturą oraz genezy form używanych przez architektów do przedstawiania tych relacji. Autor postawił sobie za cel udowodnienie, że były one na tyle silne, że należy wręcz mówić o nurcie modernizmu, który można by określić jako „architekturę samochodową”. Stosowanie tu tego określenia celowo n
394. Współczesne instalacje dźwiękowe we Wrocławiu. prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Temat odnosi się do instalacji dźwiękowych, które były lub nadal są prezentowane głównie w przestrzeni publicznej Wrocławia, czy też w wybranych wrocławskich instytucjach kultury lub galeriach sztuki. W pracy zostały ujęte dzieła artystów polskich, w różny sposób związanych z Wrocławiem. Wybrane przeze mnie dzieła powstały na przestrzeni ostatnich kilku lat. Głównym celem pracy jest dokonanie przeglądu realizacji aktualnie powstających instalacji dźwiękowych we Wrocławiu, stworzonych przez polskich artystów, zarysowanie ich historii, źródeł oraz przeanalizowanie wybranych prac pod kątem formalnym – wizualnym oraz dźwiękowym, z porównaniem wybranych dzieł. Wskazuję cechy wspólne poszczególnych instalacji, czy też widoczne pomiędzy nimi różnice oraz podejmuję próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób instalacje dźwiękowe oddziałują na samego odbiorcę i jego percepcję oraz na przestrzeń miejską Wrocławia, w której powstają, a także jakie w związku z tym można wskazać konkluzje. Poruszam zagadnienie instalacji artystycznej oraz dźwięku w sztukach wizualnych - opisuję te zjawiska, przedstawiam definicję, genezę i charakterystykę. Na tej podstawie definiuję instalację dźwiękową, podaję pierwsze przykłady powstałych instalacji dźwiękowych.
395. Wizerunek uświęcony, wizerunek naznaczony. Przedstawienie skazy na wybranych przykładach prac polskich artystów. prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
396. Rusyfikacja przestrzeni publicznej w Warszawie i Helsinkach w XIX i na początku XX wieku. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Tematem pracy jest rusyfikacja przestrzeni publicznej w Warszawie i Helsinkach w okresie funkcjonowania odpowiednio Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Finlandii. W pierwszej części przestawiono tło historyczno-kulturowe, włączając w to kwestie polityczne, religijne i narodowe. Następnie omówiono główne zagadnienie, rozpoczynając od wprowadzenia do definicji najważniejszych pojęć i ogólnych problemów dotyczących architektury i urbanistyki na omawianych obszarach, przechodząc kolejno do analizy poszczególnych obszarów przestrzeni publicznej, które podlegały rusyfikacji. W każdym podrozdziale osobno omówiono realizacje w Warszawie i Helsinkach, kończąc podsumowaniem w formie porównania obydwu miast. Poruszono także temat obecności Rosjan w omawianych stolicach. Pracę zamyka podsumowanie, w którym zebrano ogólne podobieństwa i różnice w charakterze rusyfikacji w każdej ze stolic oraz ich przyczyny. Helsinki i Warszawa funkcjonowały w XIX wieku w obrębie jednego organizmu politycznego, jednak rusyfikacja przebiegała w tych miastach w odmienny sposób i w różnym zakresie, co było spowodowane wieloma czynnikami, zarówno polityczno-kulturowymi, jak i związanymi z sytuacją architektoniczno-urbanistyczną.
397. W szponach lęku. Apokalipsa objawiona - Apokalipsa spełniona w twórczości Aleksandry Waliszewskiej. prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca magisterska stanowi obszerną analizę zagadnienia twórczości Aleksandry Waliszewskiej w kontekście pojawiających się w jej dziełach motywów apokaliptycznych. Artystka odwołuje się w swoich obrazach do najistotniejszych ich źródeł, którymi są biblijny tekst Objawienia świętego Jana oraz przedstawienia obrazowe, na stałe wpisane w tradycję wyobrażania tematyki apokaliptycznej. Jednocześnie uzupełniając je elementami współczesnej popkultury. Waliszewska stworzyła niezwykle sugestywną wizję końca świata, której złożoność staje się pretekstem do rozważań nad niezmieniającą się na przestrzeni czasu ludzką mentalnością, szczególnie w kontekście lęków, którymi od wieków karmi się człowiek. Praca składa się z pięciu części. Pierwsza z nich stanowi wnikliwe studium zagadnienia lęku w kontekście jego kulturowo-społecznego znaczenia na przestrzeni wieków. Jej kontynuacją jest cześć druga, poświęcona problematyce apokalipsy w kulturze. Ten obszerny rozdział pozwala uświadomić sobie, jak ważnym dla rozwoju sztuki zjawiskiem było powracające przeczucie nadchodzącego końca oraz wynikające z tego stale odradzające się prądy milenarystyczne. Trzeci rozdział zawiera również opracowanie problematyki ewolucji apokaliptycznych motywów ikonograficznych. Odwołując się do nich, przy okazji analizy konkretnych przedstawień w pracach Aleksandry Waliszewskiej, chciałbym zwrócić uwagę na ikonograficzne zapożyczenia oraz ciągłość tradycji przedstawień apokaliptycznych obecnej w twórczości artystki. W jednym z podrozdziałów tej części zajmuję się również opracowaniem zagadnienia publikacji poświęconych tematyce apokaliptycznej, których bogactwo potwierdza niezwykle szerokie spektrum tematów i inspiracji motywami apokaliptycznymi, wykorzystywanych przez różnych autorów. Czwarty i piąty rozdział stanowią część główną pracy i w całości poświęcone zostały twórczości Aleksandry Waliszewskiej. Pierwszy z wyżej wymienionych zawiera charakterystykę sylwetki artystki oraz jej twórczości, ze szczególnym uwzględnieniem osadzenia jej w tradycji średniowiecznej i wczesnorenesansowej. Podkreślenie intertekstualności sztuki artystki staje się zapowiedzią oraz wyjaśnieniem wieloaspektowej analizy wybranych przykładów jej prac, znajdujących się w części głównej. Apokaliptyczny charakter prac Waliszewskiej budują trzy najważniejsze dla jej twórczości grupy przedstawień: prace ukazujące motyw Sądu Ostatecznego, przedstawienia katastrofizmu natury oraz sceny ukazujące rolę kobiety w akcie zniszczenia. Choć trudno jest te prace dosłownie odnosić do scen opisanych w Apokalipsie Świętego Jana, nie ma wątpliwości, iż motywy, jakimi artystka operuje, budują pośrednią narrację apokaliptyczną, powszechnie rozpoznawaną i identyfikowaną przez internetowych odbiorców jej sztuki. Podsumowanie całości pracy magisterskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stale powracający aspekt lęku w apokaliptycznych odwołanych Aleksandry Waliszewskiej, poprzedza próba usystematyzowania jej twórczo
398. Ewa Kuryluk. Monografia artysty. prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska pod tytułem: "Ewa Kuryluk. Monografia artysty." stanowi zbiór, opis oraz interpretację wybranych dzieł artystki, która całe swoje życie poświęciła sztuce. Można wręcz pokusić się o stwierdzenie, że jej życie oraz wytrwałe jego dokumentowanie w książkach, wierszach, na zdjęciach, obrazach, czy za pomocą instalacji artystycznych, stało się prawdziwym dziełem sztuki na miarę przełomu XX i XXI wieku.
399. Sztuka polityczna a polityczność sztuki. Sztuka zaangażowana w Polsce na przykładzie programu CSW Kronika w Bytomiu (2002-2017). prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Tematem pracy jest funkcjonowanie sztuki zaangażowanej politycznie i społecznie w Polsce na przykładzie programu artystycznego CSW Kronika w Bytomiu. Praca została podzielona na trzy części: teoretyczną, gdzie przedstawiona została metodologia, praktyczną, w której omówiono kontekst miejsca i gdzie została przeprowadzona analiza programu instytucji pod kątem jego polityczności, oraz część, w której przebadano program pod kątem demokratyczności relacji i postawiono pytanie o pole odbioru. Omówiona w pierwszej części pracy metodologia obejmuje: tezę Pierre’a Bourdieu o klasowym charakterze odbioru sztuki, rozróżnienie między polityką i politycznością, a także pojęcie konstytutywnego zewnętrza w ujęciu Chantal Mouffe, oraz teza Jacquesa Rancière’a o wyłanianiu się podmiotu politycznego. Powyższa metodologia została skonfrontowana z polskim stanowiskiem o klasach w ujęciu m.in. Macieja Gduli, Jana Sowy i Henryka Domańskiego. W tej części rozróżniono także pojęcia sztuki politycznej jako kierunku i polityczności sztuki, która ujawnia się przede wszystkim w polu odbioru. W drugiej części pracy zostały poddane analizie wystawy prezentowane w CSW Kronika w Bytomiu, których tematy oscylowały wokół problemów lokalnej społeczności. Są to: bezrobocie, prawa pracownicze, bezdomność, problemy mniejszości romskiej, tożsamość lokalna. Wnikliwie przyjrzano się wystawie Bad News (2006), której odbiór autorka przeanalizowała w oparciu o teorie Mouffe. Wystawę oraz jej odbiór społeczny autorka uznała za decydujące o tożsamości politycznej galerii. W trzeciej części przytoczono stanowiska na temat sprawczości sztuki i wymagań, jakie stawiane są sztuce zaangażowanej. Następnie autorka przebadała demokratyczność analizowanych w poprzedniej części wystaw w oparciu o „drabinę partycypacji” w ujęciu Sherry R. Arnstein. Następnie odwołując się do Arnstein i Bourdieu autorka podjęła próbę odpowiedzi na pytanie, do kogo kierowana jest sztuka prezentowana w CSW Kronika. Ostateczne wnioski prowadzą do uznania, że polityczność sztuki tkwi przede wszystkim w polu jej odbioru, a nie deklaracji gatunkowej czy formalnej. Dzięki metodologiom Bourdieu i Arnstein rozróżniono prezentowane w Kronice wystawy na problemowo-badawcze, których odbiór raczej wymaga wykształcenia (a więc jest kierowany do klasy wyższej średniej) i projekty partycypacyjne skupione na problemach danej grupy wykluczonych, które cechują się często dużym stopniem demokratyczności i horyzontalnych relacji między współtwórcami. W obydwu przypadkach autorka dostrzegła wyjątki, jak np. mało demokratyczny projekt Bezrobotny Rafała Jakubowicza, czy atrakcyjne dla szerokiego spektrum klasowego wystawy dotyczące śląskiej tożsamości, tj. Message from Charlotte i Przaja mōimu hajmatowi. Sukces wystaw o charakterze lokalno-patriotycznym prowadzi autorkę również do uznania za Mouffe roli, jaką pełnią tożsamości zbiorowe w życiu współczesnego obywatela.
400. Czytać czy nie-czytać? Interdyscyplinarność analizy tekstów wizualnych w kontekście interpretacji znaków prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca ,, Czytać czy nie-czytać? Interdyscyplinarność analizy tekstów wizualnych w kontekście interpretacji znaków.” zajmuje się tematyką wizualności dzieła sztuki oraz złożoności procesów czytania, które zachodzą w kontakcie z takim obiektem. Zawiera ona również rozważania na temat zasadności interdyscyplinarnej analizy twórczości artystów. Rozważania zawarte w pracy wynikają z rozwoju współczesnego społeczeństwa, które narzuca ciągłą interpretację znaków jako liter tworzących słowa, towarzyszących w codziennym funkcjonowaniu. Wpływ ten oddziaływał również na twórczość artystów. Praca podzielona jest na część teoretyczną, która zawiera zagadnienia z dziedziny semiotyki, wykorzystaną przy analizie tekstów wizualnych. Następnie przeanalizowano schematy, za pomocą których są odbierane oraz implementowane znaki. W części praktycznej zastosowano przedstawioną teorię na wybranych dziełach Wandy Gołkowskiej, by ukazać zasadność interdyscyplinarnej metody analizy tekstów wizualnych. Do napisania pracy wykorzystano aktualne literatury przedmiotu z zakresu historii sztuki, lingwistyki, semiotyki oraz socjologii.
401. Rondo jako dzieło sztuki w miejskiej przestni prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Opracowanie dotyczy rond rozumianych jako element przestrzeni miasta, dla którego charakterystyczny jest ruch okrężny wokół tzw. wyspy. Ronda pojawiły się w wyniku zmian postrzegania miasta, które miały miejsce między XIX a XX wiekiem. Kwestia ta wiąże się z procesem przekształcania percepcji flȃneura w mobilną wersję doświadczenia praktykowanego przez współczesnych nomadów. Wiek XIX i XX, a także obecne czasy stały punktem wyjścia dla poszukiwań rozwiązań urbanistycznych, które wykorzystują matrycę ronda. Prezentuję wybrane przykłady jako różne formy identyfikacji przestrzennej. Niniejszy tekst dotyczy również zagadnień takich jak percepcja z drogi oraz rola ronda we współczesnej, zdecentralizowanej, strukturze miast. Dzisiejsze miasta nie tylko odwracają się od swojej historycznej formy, ale także kierują się ku drodze, co potwierdza pojawienie się ronda jako formy miejskiego witacza. Ponadto ronda są wykorzystywane do działań reklamowych. Ten aspekt świetnie reprezentuje stopień komercjalizacji przestrzeni publicznej. Proces ten polega na poszerzaniu oferty atrakcji oraz propagowaniu niezauważalnej cenzury ekonomicznej, czego skutkiem jest zanik sztuki krytycznej i subwersywnej w miastach. Badam ronda za pomocą wielu narzędzi, a także z różnych perspektyw, po to by przedstawić pewien zarys obecnego stanu przestrzeni publicznej. Nasuwają się tu pytania dotyczące tego jak powinna ona wyglądać, kto jest jej właścicielem i do jakich celów możemy ją wykorzystywać. Szczególnie ważna jest dla mnie przestrzeń, w której funkcjonuję, stąd przykłady z obszaru Polski oraz pomysł na studium przypadku mojego rodzinnego miasta, Rybnika, w ostatnim rozdziale.
402. Huta Silesia – wzornictwo naczyń emaliowanych. prof. dr hab. Anna Kutaj-Markowska Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca magisterska opisuje design naczyń emaliowanych pochodzących z Huty Silesia w Rybniku. Są to przedmioty wyjątkowe, gdyż tworzył je przez lata artysta, który ukończył warszawską akademię sztuk pięknych, Krystian Burda. W zakładzie był odpowiedzialny za promocję, plakaty, wygląd stoisk, na których prezentowano towary huty oraz przede wszystkim za projektowanie naczyń. We wzorach starał się wprowadzać elementy geometryzujące. Na prace składa się pięć rozdziałów. Pierwszy z nich dotyczy historii Huty Silesia. Opisuję w nim powstanie zakładu oraz życie i twórczość głównego projektanta zakładu Krystiana Burdy. Rozdział drugi to zasadnicza część pracy, w której opisuję design naczyń emaliowanych. W pracy umieszczam opisy siedemnastu naczyń pochodzących z Huty Silesia. Wydawały mi się najciekawszymi obiektami powstałymi w zakładzie. Badając design naczyń emaliowanych dochodzę do wniosku, iż większość wzorów bazuje na motywach kwiatowych. Trzeci rozdział to poszukiwanie odpowiedzi dlaczego Huta Silesia została zamknięta. W tym rozdziale piszę o zmianach, które zaszły w Polsce w latach 80. i 90. XX w. Zwracam szczególną uwagę na zmiany kulturowe. Czwarty rozdział to historia naczyń emaliowanych oraz technika ich wytwarzania. Ostatnia część pracy to próba znalezienia nowego miejsca dla produktów Silesii. Zamieszczam w niej wywiady z artystami, którzy opowiadają jak naczynia emaliowane poprawiły ich umiejętności malarskie. Dochodzę do wniosku, że obecnie modne są przedmioty w stylu vintage oraz że ich miejsce znajduje się na akademiach sztuk pięknych i szkół rysunku gdzie służą do doskonalenia rzemiosła młodych artystów.
403. Działalność teatralna Franciszka Starowieyskiego - realizacje scenograficzne oraz jego Teatr Rysowania. prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca poświęcona jest twórczości teatralnej Franciszka Starowieyskiego, obejmującej realizacje scenograficzne oraz Teatr Rysowania. Składa się z trzech części. Pierwsza z nich zawiera stan badań oraz krótki opis życia artysty, z uwzględnieniem możliwych inspiracji. W drugiej części podjęta została kwestia przemian scenograficznych XX wieku, w tym wpływu surrealizmu i ekspresjonizmu na kształtowanie się plastyki scenicznej, oraz działalności scenograficznej Franciszka Starowieyskiego na przestrzeni lat, której analiza obrazuje wpływ, jaki artysta wywarł na polską plastykę teatralną. Trzecia część dotyczy zjawiska, jakim był stworzony przez Starowieyskiego Teatr Rysowania. Rozdział jest próbą wskazania najważniejszych jego cech oraz omówienia wybranych Teatrów. Podejmuje także problematykę takich zjawisk jak: performans, sztuki performatywne oraz teatr narracji plastycznej.
404. Egipskie trumny antropoidalne w kolekcjach muzealnych w Polsce. dr hab. Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca zawiera opis i analizę trzydziestu siedmiu trumien i fragmentów trumien antropoidalnych z kolekcji muzealnych w Polsce. W niektórych z omawianych egzemplarzy autor dokonał zmiany datacji lub jej uściślenia. Praca ta jest jedyną polską pozycją, w której scharakteryzowano większość trumien antropoidalnych mieszczących się na terenie tego kraju.
405. Motyw obcego w sztuce starożytnej Grecji. dr hab. Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Tematem niniejszej pracy jest Motyw obcego w sztuce Starożytnej Grecji. W pracy przedstawione zostaną wizerunki wybranych nacji wchodzących w grupę tzw. obcych. W pracy zostanie omówionych przede wszystkim pięć grup etnicznych występujących w Starożytnej Grecji i w innych rejonach takich jak Etiopowie, Persowie, Galowie, Scytowie oraz Trakowie. Uwaga skupiona zostanie tutaj przede wszystkim na zewnętrznym wyglądzie przybyszy, ponieważ to właśnie aspekt fizjonomiczny pozwala na odróżnienie danych grup etnicznych od pozostałych, jak i również na utrudnienie zaklasyfikowania do danej nacji poprzez niejasny czy też zbliżony do innych strój czy aparycję.
406. Przedstawienia dzieci w sztuce starożytnej Grecji. dr hab. Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca magisterska omawia przedstawienia dzieci w sztuce starożytnej Grecji począwszy od okresu minojskiego, a skończywszy na epoce hellenistycznej. Obejmuje ona zabytki ceramiki, rzeźby, reliefu, drobnej plastyki a także malarstwa ściennego. W rozdziale poświęconym stanowi badań przedstawiona została historia badań nad dzieckiem i dzieciństwem w starożytnej Grecji, począwszy od rozkwitu zainteresowania tą tematyką w drugiej połowie XIX wieku, a skończywszy na obecnym stanie ich zaawansowania. W trzeciej części pracy poświęconej rysowi kulturowemu omówione zostały zagadnienia dotyczące modelu wychowawczego obowiązującego w starożytnej Grecji. Uwaga skierowana została na ateńskie zasady i obyczaje ze względu na obfitość i różnorodność obiektów do niego nawiązujących. Następnie krótko scharakteryzowano przedmioty przeznaczone dla dzieci oraz formy zabaw i gier, które były popularne w antyku. Duży nacisk położono na przedstawienie ateńskich uroczystości o charakterze religijnym, w których obrzędy zaangażowane były dzieci. Podjęto także próbę wyjaśnienia ich zawiłości oraz ustalenia roli, jaką dziecko w nich odgrywało. Rozdział czwarty, który jest najważniejszą i najobszerniejszą częścią niniejszej pracy poświęcono opisowi i analizie ikonograficznej oraz stylistycznej obiektów przedstawiających wizerunek dziecka. Część ta została podzielona na podrozdziały w obrębie których omówiono uporządkowane chronologicznie zabytki z różnych dziedzin sztuki. Są to: portretowe przedstawienia dzieci, przedstawienia dzieci z osobami dorosłymi, dzieci w czasie zabawy oraz uprawiania sportu, dzieci podczas nauki, dzieci otrzymujące karę, dzieci na przedstawieniach o charakterze religijnym, dzieci na przedstawieniach sepulkralnych, dzieci jako niewolnicy, bóstwa ukazane jako dzieci oraz personifikacje pod postacią dziecka. Piątą część pracy stanowi omówienie wizerunku dziecka w numizmatyce. Nie sposób pominąć przykładów monet prezentujących wizerunki dziecięcych władców, jednak nie jest to zagadnienie na tyle ważne w kontekście tej pracy, dlatego został mu poświęcony osobny, krótki rozdział stanowiący zarys tego tematu. Końcową częścią niniejszej pracy magisterskiej jest podsumowanie zaprezentowanego stanu badań oraz analizy wizerunku dziecka w sztuce starożytnej Grecji. Pozwoliło to obiektywnie spojrzeć na wnioski wyłaniające się po wnikliwym przyjrzeniu się temu zagadnieniu, a także wyszczególnić główne aspekty oraz problemy związane z zaprezentowanymi dziełami sztuki. Po omówieniu zgromadzonego materiału zarysowano także kierunki możliwych badań, które mogłyby być pomocne do zgłębiania tego tematu. Pozostałe części pracy stanowią: bibliografia, spis ilustracji wraz z wykazem ich źródeł, ilustracje oraz Aneks nr 1, czyli katalog obiektów omawianych w tej pracy.
407. Ikonografia Afrodyty w sztuce greckiej. dr hab. Agata Kubala Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca poświęcona będzie ikonografii bogini Afrodyty w sztuce starożytnej Grecji. W pracy prześledzona zostanie ewolucja wizerunku bogini na przestrzeni wieków. Przedstawione zostaną dzieła sztuki wszystkich trzech epok sztuki greckiej, począwszy od okresu archaicznego, poprzez okres klasyczny, kończąc na epoce hellenistycznej. Dokonana zostanie analiza obiektów z dziedziny rzeźby, reliefu, malarstwa wazowego oraz rzemiosła artystycznego, ukazujących to starożytne żeńskie bóstwo. Porównanie występujących typów ikonograficznych pozwoli na dogłębne poznanie kultu Afrodyty i odpowiedzenie na szereg związanych z tym tematem pytań. W pracy ukazane zostanie, jak kult bogini wpłynął na jej wyobrażenie w sztuce oraz jakim modyfikacjom ten wizerunek ulegał. Punkt wyjścia tematu pracy stanowić będzie podział obiektów w obrębie czterech kategorii – aspektów, w jakich pojawia się wizerunek Afrodyty w sztuce. Każdy z rozdziałów zawierać będzie krótkie wprowadzenie do analizy ikonograficzno-stylistycznej. Chronologiczna analiza przeprowadzona zostanie w obrębie poszczególnych podrozdziałów, dotyczących konkretnych dziedzin sztuki: malarstwa wazowego, rzeźby, reliefu oraz drobnej plastyki. Drugi rozdział pracy zostanie poświęcony stanowi badań nad ikonografią Afrodyty w sztuce greckiej. Dokonana zostanie chronologiczna analiza poszczególnych publikacji naukowych dotykających powyższego zagadnienia. Przybliżone zostaną najważniejsze tematy poruszane przez badaczy w tychże publikacjach. Oceniona zostanie obszerność tych badań oraz stopień ich dokładności. W trzecim rozdziale nakreślony zostanie rys kulturowy, stanowiący niezbędne tło późniejszej analizy ikonograficzno-stylistycznej. Rozdział składać się będzie z trzech podrozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiona zostanie postać Afrodyty w mitologii greckiej. Opisane zostaną dwie odmienne historie narodzin bogini – według Homera oraz Hezjoda. Następnie wspomniane zostaną dalsze losy bogini, ze szczególnym uwzględnieniem najważniejszych historii mitycznych, w których pojawia się Afrodyta. Drugi podrozdział dotyczyć będzie genezy kultu Afrodyty w starożytnej Grecji. Wykazane zostanie orientalne pochodzenie bogini w panteonie greckim, omówione zostaną tytuły kultowe bogini oraz najważniejsze przydomki, pod jakimi występowała. W trzecim podrozdziale przybliżone będą formy kultu, w jakich czczona była Afrodyta. Opisane zostaną pokrótce święta obchodzone ku czci bogini, a także ikonograficzne typy jej przedstawień występujące w sztuce greckiej oraz związane z nimi atrybuty. Czwarty rozdział pracy poświęcony będzie wizerunkowi Afrodyty w aspekcie Pandemos, odnoszącym się w szczególności do jej patronatu nad miłością cielesną, erotyczną. Dokonana zostanie analiza obiektów z dziedziny malarstwa wazowego, rzeźby, reliefu i drobnej plastyki. Rozdział piąty dotyczyć będzie morskiego aspektu Afrodyty, związanego z drugą genezą jej narodzin jako bogini zrodzonej z morskiej piany. Zanalizowane zostaną dzieła
408. Andrzej Frydecki (1903-1989) - zapomniany lwowsko-wrocławski modernista. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska podzielona została na cztery zasadnicze części. Otwiera ją rozdział poświęcony biografii Frydeckiego, w którym opisano młodość i lata edukacji w rodzinnym Sosnowcu, studia na Politechnice Lwowskiej, pierwsze powojenne lata spędzone w Rzeszowie i Katowicach czy w końcu pobyt architekta we Wrocławiu. Poszczególnym okresom kariery Frydeckiego nadałam nazwy: „okres lwowski”, „okres katowicki” i „okres wrocławski”, wywodzące się od miejsca, w którym w danym czasie mieszkał architekt. Dla dalszych rozdziałów przyjęłam model opowiadania o życiu i twórczości Frydeckiego przez pryzmat projektów architekta przechowywanych w zbiorach wrocławskiego Muzeum Architektury. To ich dokładny opis i analiza stanowi rdzeń niniejszej pracy magisterskiej. Większość z nich, chociaż znajdują się w zbiorach archiwalnych od niemalże 30 lat, nie została wcześniej opisana przez badaczy. Z dużej grupy projektów Frydeckiego w literaturze znanych jest zaledwie kilka: Dom Żołnierza, kościół Misjonarzy, Teatr Polski, Wydział Mechaniczny PWr oraz projekty konkursowe nowych gmachów wrocławskiej politechniki. Reszta z nich, jak przykładowo duża grupa domów jednorodzinnych czy domów czynszowych zaprojektowanych przed wojną, powojenne projekty teatrów czy projekty wykonane w czasie pobytu Frydeckiego w Katowicach są zupełnie nieznane. Znajomość zaledwie kilku projektów buduje fałszywy obraz twórczości Frydeckiego – z jednej strony jako przedstawiciela przedwojennej awangardy, z drugiej zaś jako powojennego strażnika lwowskiego modernizmu. Dopiero analiza większej części jego twórczości projektowej pozwala stwierdzić, jak bardzo niejednoznaczna była tworzona przez niego architektura. Przedwojenna twórczość Frydeckiego podzielona została na architekturę mieszkaniową i architekturę użyteczności publicznej. Ta pierwsza, zdecydowanie większa grupa, reprezentowana jest przez domy jednorodzinne, domy czynszowe oraz wille czynszowe. W zdecydowanie mniejszej grupie budynków użyteczności publicznej znalazły się projekty Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych oraz Domu Żołnierza – najlepiej znanej przedwojennej realizacji Frydeckiego. Okres katowicki (1945-47) reprezentowany jest przez niewielką grupę projektów, które najprawdopodobniej wcześniej nie zostały przebadane. Projekt katowickiego gmachu Urzędów Niezespolonych porównany został z projektem warszawskiego Dworca Centralnego. Oba te projekty stanowią pewne odniesienie do budowli, które w czasach przedwojennych stały się ikonami, a ich zniszczenie w czasie wojny – niepowetowaną stratą. W przypadku gmachu UN mowa tu o Muzeum Śląskim, natomiast w przypadku projektu dworca – o przedwojennym nieukończonym Dworcu Centralnym. Okres katowicki reprezentują także: kolejowa wieża ciśnień zaprojektowana dla Katowic, szkoła przemysłowa w Sosnowcu oraz projekt otoczenia Pomnika Czynu Powstańczego na Górze św. Anny – jedyny zrealizowany (choć tylko częściowo) projekt Frydeckiego z tego okresu. Najlepiej znany okres kariery
409. Zamość w okresie II Rzeczypospolitej - budowanie tożsamości a rewaloryzacja Starego Miasta. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska poświęcona jest miastu w II Rzeczypospolitej. Skupia się na międzywojennej kreacji Zamościa na miasto-zabytek oraz próbom jego repolonizacji w okresie międzywojnia. Tym, z czego wyrastał w dwudziestoleciu międzywojennym mit miasta, jako idealnego założenia z epoki renesansu, była jego historia militarna, nierozerwalnie związana z historią Rzeczypospolitej i okresem jej największych sukcesów. Zamość w dwudziestoleciu międzywojennym urósł do rangi miejsca-symbolu, stając się jednocześnie „bastionem” na granicy Kresów, na ziemi chełmskiej, gdzie swoje terytorialne interesy upatrywali Rosjanie, Ukraińcy i Polacy. Zamość w II Rzeczypospolitej przeszedł szereg zabiegów kreacyjnych - był repolonizowany, remontowany, unowocześniany, poszukiwano w nim polskości na wiele sposobów. Swoja polskość oparł m.in. o mit murów miejskich, postaci Jana Zamoyskiego i Waleriana Łukasińskiego. Najważniejszym przedsięwzięciem była przebudowa dzwonnicy kolegiaty, odnowa Rynku Wielkiego oraz remont Ratusza. Prace te miały miejsce pod koniec lat 30. XX w. i miały na celu przywrócenie ich wyglądu z XVII wieku oraz kreację całego zespołu urbanistycznego na pomnik I Rzeczypospolitej. Zamość w historycznej szacie pozostawał w łączności z modernistycznym Chełmem. Oba miasta tworzyły wyraźne polskie sygnały na niepewnej społecznie i politycznie Chełmszczyźnie.
410. Częstochowa w okresie międzywojennym - najważniejsze dzieła architektury użyteczności publicznej. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Okres dwudziestolecia międzywojennego był czasem wzmożonego budownictwa w Częstochowie, zarówno architektury mieszkaniowej jak i użyteczności publicznej. Powstające wtedy gmachy użyteczności publicznej były znaczące dla rozwoju miasta i poziomu życia jego mieszkańców. Z powodu kryzysu po pierwszej wojnie światowej znaczna ich większość była wznoszona przeważnie w drugiej dekadzie II Rzeczypospolitej. Ze względu na mnogość tego typu realizacji, w pracy zostały opisane cztery zrealizowane obiekty – urząd pocztowy projektu Adolfa Szyszko-Bohusza (proj. 1926-1928; realizacja 1928-1930), Powiatowa Kasa Chorych (1927-1928), Ognisko Obrony Niepodległości im. Marszałka Piłsudskiego wzniesione jako pomnik z okazji 10. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości (1930-1934) oraz starostwo powiatowe (1933-1935) i dwa nieznane dotychczas, będące tylko wersjami projektowymi – szpital na Parkitce (1935?) oraz ośrodek zdrowia (1930). Zostały omówione ich dzieje powstania bądź projektowania, plan przestrzenny i bryła. Budownictwo międzywojenne było bardzo zróżnicowane – od form konserwatywnych do awangardowych, dlatego też każdy z opisywanych obiektów prezentuje odmienne formy stylistyczne. Wskazanie obiekty zostały także przeanalizowane pod kątem realizacji danego typu budownictwa użyteczności publicznej w innych miastach II Rzeczypospolitej. Ważny aspekt stanowiła także kwestia ich lokalizacji w przestrzeni miejskiej.
411. Przegląd polskiego rysunku satyrycznego z lat 1970-1980. prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca omawia problematykę rysunku satyrycznego na terenie Polski w latach 1970-1980. Przybliża sylwetki twórców rysunku: Karola Baranieckiego, Andrzeja Czeczota, Andrzeja Dudzińskiego, Szymona Kobylińskiego, Andrzeja Krauze, Eryka Lipińskiego, Andrzeja Mleczko, Anny Gosławskiej-Lipińskiej. Każdy z wybranych przeze mnie artystów charakteryzuje się indywidualnym spojrzeniem na problematykę rysunku satyrycznego. Każdy z nich posiada inną kreskę, sposób operowania narzędziem. Postanowiłam opisać ich sylwetki, alfabetycznie zaczynając od nazwiska. Uważam że to najrozsądniejszy i najmniej krzywdzący sposób, w jaki mogłam się do tego odnieść. Nie sposób wybrać artystę, który byłby najlepszym rysownikiem w swoim fachu, każdy z nich ma tak indywidualne podejście do tematyki i techniki, że wybór ten staje się niemożliwy. Praca zwraca uwagę na przemiany zachodzące w stylu artystów, sytuację polityczną, rodzaje rysunków satyrycznych. Materiał ilustracyjny został zaczerpnięty z czasopism takich jak : Szpilki, Karuzela, Kultura.
412. Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lwówku Śląskim. Przemiany architektury na tle rozwoju średniowiecznego miasta. dr hab. Rafał Eysymontt prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Lwówek Śląski jest jednym z pierwszych miast lokacyjnych (przed 1233 rokiem) na Dolnym Śląsku. Nie został on ulokowany na "surowym korzeniu" - w jego planie widać relikty wcześniejszej zabudowy. Wczesne, przedlokacyjne założenie potwierdza również nieoczywiste usytuowanie kościoła Wniebowzięcia NMP względem murów miejskich. Z pierwotnego założenia ufundowanego przez Henryka Brodatego do naszych czasów przetrwała jedynie fasada zachodnia, a raczej jej północna i środkowa część, wieża południowa została bowiem odbudowana ze zniszczeń w XVII wieku. Dzisiejszy korpus kościoła powstał w początkach XVI wieku. Nowo powstała świątynia wykazuje wiele związków z sakralnym budownictwem Saksonii, zwłaszcza kościołów parafialnych w Zgorzelcu, Pirnie oraz Annabergu. Budynek posiadał niegdyś sklepienie sieciowe, zastąpione stropem podczas przebudowy w połowie XIX wieku.
413. W poszukiwaniu szlachetnego kruszcu. Urbanistyka miast górniczych na Dolnym Śląsku na tle europejskim dr hab. Rafał Eysymontt prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie rozwoju miast górniczych na Dolnym Śląsku z uwzględnieniem wpływów europejskich. Ukazanie zależności oraz cech wspólnych w kształtowaniu się owych ośrodku. Eksploatacja szlachetnych kruszców na danym obszarze przyciągała zgromadzenia duchownych, ludności o różnych narodowościach i wyznaniach, zarówno tych najmożniejszych jak i najuboższe warstwy społeczne. Moim zadaniem jest ukazanie specyfiki owych miast, zarówno pod względem urbanistycznym jaki i gospodarczym. Jest to całkiem nowe podejście w badaniu miast górniczych. Miasta przez wspólną gałąź gospodarczą zaczęły tworzyć sieć wzajemnie prosperujących ośrodków. W niniejszej pracy zostaną przedstawione miasta górnicze na Dolnym Śląsku na tle europejskim. We wstępie umieszczono historię od starożytności europejskiej eksploatacji złóż. Wymienione zostaną pierwsze okręgi górnicze jak np. Las Medulas w Hiszpani czy Alba Iulia w Rumunii. Początki europejskiego górnictwa to także ogromne pokłady wiedzy teoretycznej o technikach wydobywania szlachetnego kruszcu wykorzystywanych później w średniowieczu. W Kolejnym podrozdziale zostaną nakreślone początki średniowiecznego górnictwa na Dolnym Śląsku. Historia Dolnego Śląska podzielona została na dwa etapy: etap własności dóbr książęcych i etap właścicieli prywatnych. Pierwszy rozdział zaraz po wstępie będzie mówił o wpływie górnictwa na rozwój miast średniowiecznych w Europie Środkowej. Przedstawiona zostanie historia europejskiego górnictwa od momentu odnalezienia pierwszych archiwalnych wzmianek. Analiza dokonana zostanie na przykładach ośrodków górniczych, które usytuowane są najbliżej Dolnego Śląska. Przedstawiona zostanie ogólna historia kształtowania się pierwszych średniowiecznych osad i regionów górniczych, które stały się wzorem dla miast dolnośląskich. Pierwszym przykładem będzie obszar Gór Harzu w Niemczech z najważniejszym miastem górniczym Goslar powstałym w XI w. Kolejnym okręgiem jest Górna i Dolna Saksonia z miastem Annaberg i Freiberg. Przedstawione zostaną także okręgi z terenów Słowacji i Czech (Kutna Hora, Jihlava). Na końcu tego rozdziału znajduje się Śląsk. Historia Śląska szczegółowo została opracowana pod względem eksploatacji złóż, zmian prawnych oraz własnościowych dóbr. Zmiany owe wzorowane były początkowo na prawach miast sąsiednich jak Kutna Hora, Jihlawa czy Annaberg. Ordynacje górnicze miały ogromny wpływ na rozwój miast. Dzięki uzyskanym prawom z ordynacji do miast dolnośląskich przybywali tłumnie górnicy z innych części Europy Środkowej. Drugą część pracy stanowi szczegółowa analiza urbanistyki pierwszych miast górniczych na dolnym Śląsku takich jak Lwówek Śląski i Złotoryja, które wraz z pomniejszymi ośrodkami tworzyły region górniczy na zachodnim Dolnym Śląsku. Ostatnim rozdziałem będzie analiza urbanistyczna Złotego Stoku. Miasto to było w okresie średniowiecza największym ośrodkiem eksploatującym złoto na Dolnym Śląsku jak i w całym kraju.
414. Elektronowy mózg miasta. Idea nowoczesnego Wrocławia i jeden z przykładów jej realizacji - ZETO przy ul. Ofiar Oświęcimskich autorstwa Anny i Jerzego Tarnawskich. dr hab. Agnieszka Zabłocka-Kos prof. UWr Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Budynek wrocławskiego Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej autorstwa znanej pary powojennych architektów, Anny i Jerzego Tarnawskich, wzbudzał po oficjalnym otwarciu powszechny zachwyt. Swoimi modernistycznymi rozwiązaniami architektonicznymi stał się nowoczesnym symbolem rozwoju wrocławskiego przemysłu komputerowego, wyrazem ambicji ówczesnego środowiska naukowego i architektonicznego. Pół wieku po powstaniu, jego postrzeganie jak i stan zmieniły się diametralnie. Co te zmiany mówią o mieszkańcach Wrocławia z lat 60. i współczesnych? Co badania nad jednym obiektem mogą powiedzieć nam o tożsamości całego miasta? Jaka była burzliwa historia wrocławskich komputerów? Jak zmieniła się polska architektura ostatniego półwiecza? W pracy zarysowano polityczne, społeczne i kulturalne tło Wrocławia powojennego do lat 70. oraz zmiany w architekturze i konserwacji zabytków. Przedstawiono historię Elwro i ZETO, historię i analizę twórczości architektonicznej Anny i Jerzego Tarnawskich od rekonstrukcji po Nowy Targ, analizę samego budynku wrocławskiego ZETO, porównanie do analogicznych ośrodków obliczeniowych w Katowicach i w Warszawie, czy za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem NRD i Wielkiej Brytanii. Przedstawiono także liczne, lecz często niezrealizowane projekty innych ośrodków jak ZETO-2, a także jedną z bardziej znanych realizacji Tarnawskich - Dolmed. Na koniec zarysowano najnowsze zmiany w architekturze i tożsamości Wrocławia, wpływ postmodernizmu i neomodernizmu, rozwój inicjatyw mających na celu ochronę powojennej architektury oraz możliwe przyszłe scenariusze dla budynku ZETO. W pracy starano się wykorzystywać nowe metodologie historii sztuki przy badaniach nad architekturą.
415. Protestanckie adaptacje średniowiecznych retabulów ołtarzowych na Śląsku prof. dr hab. Jan Harasimowicz Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca stanowi pierwsze monograficzne opracowanie dotyczące protestanckich adaptacji średniowiecznych ołtarzy na Dolnym Śląsku, w większości przeprowadzonych na przestrzeni XVI i XVII wieku. We wprowadzeniu znajduje się krótkie omówienie zagadnienia nowożytnego historyzmu, jako tematu bezpośrednio związanego z fenomenem nowożytnych adaptacji, a także stan badań oraz przyjęta metodologia, dla której główną inspiracją były Beltignowskie rozumienie obrazu kultowego, stojącego w opozycji do obrazu-dzieła sztuki, a przede wszystkim jego pojęcie krytyki obrazów, które zdaniem autorki można zastosować także wobec praktyki adaptacji średniowiecznych sprzętów liturgicznych. Jednym z założeń pracy było zaprezentowanie możliwie pełnego teologicznego kontekstu, w jakim zaistniały protestanckie adaptacje retabulów, czemu służą pierwsze dwa rozdziały, skupiające się na stosunku reformacji do tradycji średniowiecznej w aspekcie teoretycznym - teologii mszy oraz eucharystii - oraz praktycznym - czyli sposobów funkcjonowania średniowiecznych ołtarzy i innych elementów wyposażenia liturgicznego w świątyniach nowego wyznania. W kolejnym rozdziale zarysowana jest specyfika produkcji ołtarzy na Śląsku w okresie późnego gotyku oraz w nowożytności, kiedy pojawiły się nowe tendencje stylowe. Dwa ostatnie rozdziały dotyczą już ściśle głównego problemu badawczego pracy - czwarty prezentuje analizę formalną protestanckich adaptacji średniowiecznych retabulów na Śląsku, piąty - analizę ikonograficzną, z wyszczególnieniem występujących w adaptacjach wątków konfesyjnych oraz fundatorskich. Badania te potwierdziły przewagę tendencji tradycjonalistycznych i zachowawczych nad polemicznymi, innowacyjnymi - przejawiają się one zarówno w cechach formalnych, jak i programach ikonograficznych protestanckich adaptacji średniowiecznych ołtarzy śląskich. Taka predylekcja znajduje uzasadnienie w łagodnym, pokojowym przebiegu reformacji na Śląsku. Integralną część pracy stanowi katalog opisanych przypadków adaptacji.
416. Nagrobek księcia Jana Podiebrada i Krystyny Szydłowieckiej w kościele zamkowym pw. św. Jana Ewangelisty w Oleśnicy prof. dr hab. Jan Harasimowicz Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca stanowi monograficzne opracowanie nagrobka księcia Jana Podiebrada i księżnej Krystyny Szydłowieckiej w kościele zamkowym w Oleśnicy oraz wpisuje go w szerszy krąg tradycji funeralnej XVI wieku na terenie Rzeszy, Śląska i Polski. Została w niej zebrana i usystematyzowana dotychczasowa wiedza dotycząca nagrobka oraz dokonano jego analizy – zarówno stylistycznej, jak i ikonograficzno-ikonologicznej. Praca została podzielona na cztery główne części. Poprzedza je stan badań, który podsumowuje aktualną wiedzę na temat omawianego dzieła. Pierwsza część została podzielona na cztery rozdziały omawiające kolejno: krótką historię wyodrębnienia się księstwa oleśnickiego w 1312 roku oraz władztwa Piastów na tych terenach, następnie dzieje przejęcia władzy przez ród Podiebradów i ich rządy, aż do wygaśnięcia rodu. W trzecim rozdziale autorka skupia się głównie na omówieniu postaci ojca Jana, Karola I Podiebrada, natomiast ostatni, czwarty rozdział został całkowicie poświęcony sylwetce fundatora nagrobka oraz omówieniu jego wkładu w rozwój księstwa oleśnickiego i jego stolicy. Część druga składa się z dwóch rozdziałów: opisu formalnego i analizy stylistycznej nagrobka. W kolejnej części pracy zaprezentowane zostały treści ideowe oraz symbolika. Ostatnia, czwarta część, traktuje o twórcy nagrobka oleśnickiego. Zebrany w niej został obecny stan wiedzy na jego temat.
417. Przedstawienia figuratywne w twórczości rzeźbiarskiej Mirosława Bałki prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
W niniejszej pacy zostały poddane badaniu rzeźbiarskie dzieła figuralne artysty Mirosława Bałki, pojawiające się przede wszystkim w jego wczesnej twórczości. Pierwsze jej poważniejsze przejawy miały miejsce od 1985 r., kiedy to powstała praca dyplomowa Pamiątka Pierwszej Komunii Świętej. Przyjmuje się, że rozkwit działalności przedstawieniowej artysty przypada na lata 1985–1989, wtedy też współtworzył on grupę artystyczną Neue Bieriemiennost’ wraz z Mirosławem Filonikiem oraz Markiem Kijewskim1. Po rozwiązaniu grupy Bałka jeszcze do 1990 r. tworzył dzieła figuralne, jednak zauważa się, że coraz bardziej odchodził od tej formy wyrazu, ograniczał ją do minimum, aby w końcu dojść do innego, bardziej ascetycznego i abstrakcyjnego rodzaju wypowiedzi artystycznej. Rok 1990 jednak nie jest ostatnim, w którym tworzył on rzeźby przedstawiające. Przejaw takich działań miał miejsce jeszcze w 2011 r. – była to praca Arbeitsplatz prezentowana na Salonie Akademii w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie2. Temat pracy został ograniczony do figuratywnych prac rzeźbiarskich z wczesnego dorobku artysty. Celem były zgromadzenie i analiza początkowego etapu twórczości Bałki, który oddziela się znacząco od jego późniejszych działań, oraz odpowiedzenie na pytanie, co skłoniło go do odejścia od tej formy wypowiedzi artystycznej i poszukiwaniu nowych. Do badania tych dzieł posłużono się klasycznymi metodami badawczymi, takimi jak: zgromadzenie stanu badań, analiza formalno-stylistyczna prac figuralnych w całej twórczości artysty, ich analiza pod kątem interpretacji w zestawieniu z powstałą na ten temat literaturą. Stan badań stanowi pierwszą cześć pracy. Dorobek artystyczny i publikacje dotyczące Bałki są bardzo liczne, chodź jest to sztuka wciąż jeszcze nowa i w dalszym ciągu powstająca. Artysta może pochwalić się wieloma dziełami, projektami oraz wystawami, zarówno indywidualnymi, jak i zbiorowymi, dlatego stan badań w niniejszej pracy został ograniczony do publikacji dotyczących początkowego etapu jego twórczości, to znaczy tylko związanych z przedstawieniami figuralnymi. W kolejnym rozdziale znalazła się krótka informacja przybliżająca życie i działalność artystyczną Bałki, aby w oparciu o nią można było później lepiej zrozumieć interpretowane dzieła. W następnej części znajduje się analiza wyselekcjonowanych dzieł figuralnych stworzonych przez Bałkę po 1985 roku. Każdej z prac poświęcony został podrozdział, który zawiera ilustrację danego dzieła. W podrozdziałach prace w pierwszej kolejności poddane zostały analizie formalno-stylistycznej. Następnie były interpretowane. W rozdziale końcowym znajdują się wnioski powstałe po analizie dzieł i zapoznaniu się ze zgromadzoną literaturą dotyczącą artysty.
418. Kościół pw. św. Michała Archanioła w Pradze prof. dr hab. Andrzej Kozieł Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska jest poświęcona kościołowi św. Michała Archanioła w Pradze na Starem Mieście, który miał swój rozkwit za czasów serwitów. Autorka omawia historię kościóła, od jego romańskich początków aż po jego sekularyzację, oraz klasztoru, do którego należał. Następnie autorka opisuje wkrótce zakon serwitów i jego wpływ na barokową przebudowę kościoła, która jest związana z imionami Jahna Quirina Jahna, Ignáce Františka Platzera i Františka Ignáce Prée. Po sekularyzacji w ramach reform józefińskich autorka spróbuje dowiedzieć się więcej o losu poszczególnych dzieł oraz ich współczesnym umieszczeniu.
419. Performanse Mariny Abramović. Biografia. Polityka. Bałkany prof. dr hab. Waldemar Okoń Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska poświęcona jest twórczości Mariny Abramović, która w dużej mierze związana jest z sytuacją społeczno-polityczną na Bałkanach. Praca zawiera kluczowe informacje na temat Jugosławii po II Wojnie Światowej oraz rozwoju sztuki performatywnej po 1950 roku. Opisane są również wątki biograficzne artystki zaczynając od 1946 roku mające związek z wychowaniem, dorastaniem Abramović oraz początkami jej twórczości artystycznej. Na tej podstawie wybrane dzieła z zakresu performansu i body artu są przedstawione chronologicznie. Praca jest próbą stworzenia klucza dzieł artystki, które w sposób bezpośredni odwołują się do jej pochodzenia (korzenie, rodzina, wychowanie, polityka, Jugosławia).
420. Karl Dankwart w służbie nyskich jezuitów prof. dr hab. Andrzej Kozieł Historia Sztuki - stacjonarne II stopnia
Karl Dankwart (zm. w 1704 r.) był jednym z najwybitniejszych malarzy dobry baroku na Śląsku. Artysta urodził się na Morawach, tam też odbył swoją edukację, ale swoje życie rodzinne i artystyczne związał ze Śląskiem. Karl Dankwart osiągnął niebywały sukces, dzięki swoim wybitnym realizacjom freskowym w Nysie, Otmuchowie i Kłodzku został zauważony na terenie Rzeczypospolitej. Tworzył dekoracje ścienne na Jasnej Górze, w Krakowie i w Poznaniu. Był malarzem pracującym na usługach biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von der Pfalz-Neuburga, a także tytuowano go nadwornym artystą Jana III Sobieskiego. Karl Dankwart swoją karierę artystyczną na Śląsku rozpoczynał od współpracy z zakonem jezuitów. Przyjmuje się, że pierwsze śląskie realizacje wykonał on w stolicy księstwa biskupów wrocławskich, czyli w Nysie. Wykonał on w latach 1689–1692 monumentalną dekorację ścienną w typie al fresco w jezuickim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dodatkowo w świątyni tej znajduje się pięć obrazów olejnych, które obecnie wiązane są z pracownią malarską mistrza. Nie były to jedyne prace artysty dla nyskich synów św. Ignacego Loyoli. W latach 1689–1692, a być może już od 1686 roku Karl Dankwart namalował niezwykle ciekawą pod względem ikonograficznym serię obrazów o tematyce chrystologicznej i jezuickiej z przeznaczeniem do refektarza nyskiego kolegium Societas Jesu. Współpraca z jezuitami z Nysy sprawiła, że przed Karlem Dankwartem otworzyły się możliwości tworzenia na zamówienia innych słynnych zleceniodawców, z czego skorzystał stając się jedym z niewielu śląskich artystyów, którzy osiągnęli międzynarodowy sukces.