Przedmiotem niniejszej pracy jest próba spopularyzowania dotychczasowego stanu wiedzy na temat powojennych insygniów uczelni wyższych Wrocławia powstałych w latach 1945-1989. Wybór tematu został również podyktowany zamiarem przebadania dokonań artystów działających po wojnie w realiach państwa socjalistycznego, szczególnie metaloplastyków pracujących w Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego ORNO. Praca składa się z kilku części, z których najistotniejszy jest katalog, zawierający wszystkie powstałe po wojnie do roku 1989 insygnia wrocławskich państwowych uczelni wyższych. Pierwsza część pracy omawia symbolikę insygniów jako systemu znaków, którego treści ideowe odnoszą się do związku uczelni ze wspólnotą narodowo-państwową, a także do ciągłości i tradycji intelektualnej szkół wyższych. Kolejny fragment pracy jest syntezą dziejów państwowych uczelni wyższych w Polsce oraz historią wrocławskich uczelni. Trzecia część dotyczy historii powstawania powojennych insygniów uczelnianych dla szkół wyższych Wrocławia. Ponieważ w powojennych realiach państwo polskie sprawowało kontrolę i nadzór nad wytwarzaniem wszystkich wyrobów rzemiosła artystycznego, w dalszej części pracy streszczone zostały dzieje polskiej metaloplastyki kontrolowanej przez Biuro Nadzoru Estetyki Produkcji oraz Centralę Przemysłu Ludowego i Artystycznego. Ostatnia część pracy jest analizą działalności Spółdzielni Przemysłu Ludowego i Artystycznego ORNO, która wyróżniała się na tle innych spółdzielni przemysłu ludowego i artystycznego w Polsce. Spółdzielnia ORNO wykonywała ponad trzysta! insygniów dla większości polskich państwowych uczelni wyższych. Przeważającą część projektów wykonał artysta, plastyk, Adam Jabłoński, współtwórca Spółdzielni ORNO. Końcowa analiza wrocławskich insygniów wskazuje na ich czytelny indywidualny i jednorodny styl. Wyraźnie widać, że omawiane dzieła stanowiły nie tylko składnik manifestacji godności uniwersyteckiej, ale również były ewenementem artystycznym polskiej metaloplastyki drugiej połowy XX wieku. Pracę zamyka obszerny katalog, prezentujący wszystkie wrocławskie insygnia szkół wyższych w latach 1945-1989.

Zasadniczym celem niniejszej pracy było zebranie dotychczas funkcjonujących teorii na temat pochodzenia motywów antropomorficznych w złotnictwie wielkomorawskim, ich przeanalizowanie oraz uzupełnienie o nowe poglądy. Ze względu na czas powstawania wybranych ozdób, w którym nowa wiara chrześcijańska ścierała się z wierzeniami ludów zamieszkałych na terenach Europy Środkowej, istotne było uzupełnienie pracy o rozważania na temat granic pomiędzy symboliką chrześcijańską a pogańską, co nie zawsze było możliwe. Zakres terytorialny wybranych obiektów obejmuje głównie trzon dawnego państwa wielkomorawskiego (Mikulčice i Staré Město-Uherské Hradiště). Dodatkowym kryterium było ograniczenie wyboru do obiektów znajdujących się w kolekcji Muzeum Ziemi Morawskiej w Brnie. Praca dotyczy przede wszystkim ozdób męskich, jakimi były okucia pasów, akcesoria stroju/końskiego rzędu z motywem ludzkich masek, a ponadto - krzyżyków i pektorałów oraz ozdób unikatowych, których nie sposób przypisać do konkretnej kategorii. W pracy znalazły się także rozdziały dotyczące historii państwa wielkomorawskiego, przemian w sztuce złotniczej na tym obszarze, najczęściej stosowanych technik złotniczych, najważniejszych odkryć archeologicznych oraz teorii, jakie im towarzyszyły. Analiza ww. motywów ikonograficznych doprowadziła autorkę do wniosków mówiących o wielokulturowości w sztuce złotniczej Wielkich Moraw, jako państwa wielu plemion słowiańskich i ludów przybyłych spoza jego granic. Prócz pierwiastka lokalnego, w zebranym zbiorze dało się zauważyć wpływy bizantyjskie, longobardzkie, karolińskie, koptyjskie, anglosaskie i skandynawskie, z czego te ostatnie wymagają zweryfikowania w dalszych badaniach.

Tematem pracy jest manierystyczne epitafium nagrobne z kościoła zamkowego w Oleśnicy, wykonane dla młodego księcia ziębicko-oleśnickiego Karola Krzysztofa Podiebrada w 1579 roku, prawdopodobnie przez niderlandzkiego rzeźbiarza Hansa Fleisera. Praca podzielona jest na siedem rozdziałów, które kolejno przeprowadzają czytelnika przez historię czeskiego rodu Podiebradów oraz wpływu jaki wywarli na sztukę i kulturę umysłową Śląska, dzieje miasta Oleśnicy, ważnego ośrodka militarno-administracyjnego, przemianę kościoła zamkowego w nekropolię królewską o charakterze reprezentacyjnym, w której po dziś dzień znajdują się nagrobki rodowe, idealnie obrazujące przeskok stylowy z form wczesnorenesansowych z reminiscencjami tradycji gotyckiej, w formę dojrzałego renesansu i manieryzmu. Względem tego, następny rozdział skupia się na uwarunkowaniach społecznych twórczości artystycznej na Śląsku w XVI wieku, wyjaśniając szerzej zjawisko niderlandyzmu i reformacji, odgrywających ogromną rolę w kształtowaniu się kierunku rozwoju sztuki. Dalsza część pracy, poświęcona jest analizie nagrobka księcia Karola Krzysztofa oraz problematyce autorstwa, a także pokazaniu, wysokiego kunsztu wykonania tego dzieła i koncepcji, w zderzeniu z lokalną tradycją rzeźby sepulkralnej. Na zakończenie, został poruszony temat wpływu wizerunku księcia Karola Krzysztofa Podiebrada na późniejsze realizacje nagrobków figuralnych na Śląsku.

Andrzej Klimowski urodził się w Londynie w 1949 roku. Studiował rzeźbę i malarstwo w St. Martin School of Art w Londynie. Następnie, w latach 1973-1980, mieszkał i pracował w Warszawie. Studiował sztukę plakatu u prof. Henryka Tomaszewskiego i animację u Kazimierza Urbańskiego na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wrócił do Londynu w 1980 roku i natychmiast rozpoczął pracę w szkole artystycznej. Klimowski zajmuje się szeroko pojętym projektowaniem graficznym. Sięga po takie techniki jak rysunek, grafika i porusza się swobodnie między różnymi dziedzinami sztuki. W Polsce znany jest przede wszystkim jako autor mrocznych, kolażowych plakatów (filmowych i teatralnych), które niewątpliwie inspirowane są fotomontażem polskiego i rosyjskiego okresu międzywojennego oraz surrealistycznymi wizjami de Chirico i Magritte'a. Praca Romana Cieślewicza jest również istotnym źródłem inspiracji i wpływów.

Praca dotyczy niemieckiego artysty surrealistycznego – Maxa Ernsta (1891-1976), który poprzez skomplikowanie sytuacji politycznej przez II wojną światową był zmuszony do opuszczenia Europy i wyjazdu do Stanów Zjednoczonych. Artysta od dzieciństwa interesował się rdzennymi ludami Ameryki Północnej, lecz gdy zamieszkał w stanie Arizona, mógł z bliska obserwować sąsiadujących Indian. Celem pracy jest przybliżenie realiów życia Ernsta w Ameryce, odnalezienie wpływów nowego otoczenia na sztukę uprawianą przez artystę oraz wskazanie paraleli w stosunku do twórczości i wierzeń Indian Ameryki Północnej.

Niniejsza praca poświęcona jest twórczości Marka Idziaszka – artysty związanego ze środowiskiem śląskich twórców nieprofesjonalnych i tworzącego na Śląsku, który to region ten uczynił swoim głównym źródłem inspiracji Badania nad twórczością artysty w pierwszej kolejności wymagały przybliżenia zjawiska sztuki samorodnej w ogóle – przede wszystkim jej genezy, relacji ze sztuką „edukowaną” oraz problemu wartościowania. Kwestie te stały się natomiast punktem wyjścia do pochylenia się nad zagadnieniem śląskiej sztuki nieprofesjonalnej, wraz jej korzeniami, głównymi źródłami inspiracji oraz czynnikami politycznymi (zwłaszcza powojennymi), które wpłynęły na jej obecny stan i charakter. Omawiając zagadnienie śląskiej sztuki nieprofesjonalnej niejednokrotnie odwołuję się także do dorobku innych lokalnych artystów nieprofesjonalnych i na podstawie ich twórczości wskazuję na cechy wyróżniające to środowisko. W rozdziale poświeconym artystycznej działalności Marka Idziaszka w pierwszej kolejności przytaczam kontekst twórczości oraz aspekty formalne jego dzieł, przede wszystkim jednak koncentruję się na pewnych powtarzalnych motywach, które razem budują specyficzny wizerunek regionu oraz stanowią obraz swoistej lokalnej tożsamości jego mieszkańców.

Przedmiotem rozważań niniejszej pracy są drewniane chrzcielnice powstałe w latach 1580-1660 na Śląsku. Pierwszą datę wyznacza najstarsza znana nam chrzcielnica drewniana (z kościoła pw. św. Marcina w Jaworze), drugą wytyczają w przybliżeniu lata wdrażania postanowień pokoju westfalskiego (1648), a więc silnych akcji rekatolizacyjnych oraz „redukcji” kościołów protestanckich. Jako obszar badań przyjęto terytorium Śląska w jego historycznych granicach sprzed wybuchu wojny trzydziestoletniej. Głównym celem niniejszego studium jest zwrócenie uwagi na fenomen nowożytnych chrzcielnic drewnianych na Śląsku. Rekapitulacja i aktualizacja dotychczasowego stanu badań, a także inwentaryzacja zachowanych zabytków, w wielu przypadkach nieobecnych w dotychczasowej literaturze przedmiotu. Rozważaniom poddane zostaną ich aspekty formalne w odniesieniu do dziedzictwa średniowiecznej sztuki baptyzmalnej, jak i ówczesnej produkcji chrzcielnic. Jednym z założeń pracy jest przywrócenie analizowanych zabytków do ich pierwotnego kontekstu, a mianowicie przestrzeni świątyni luterańskiej. W kontekście zależności funkcjonalnych i spacjalnych, analizie poddana zostanie ich forma, dekoracja oraz warunkowane przez nie sposoby recepcji. Uwaga zwrócona zostanie nie tylko na liturgiczne zastosowanie tych sprzętów, ale również funkcje dydaktyczne i kommemoracyjne.

Praca skupia się na najważniejszym składniku zabudowy miasta, jakim jest dom mieszczański. Jest to próba rekonstrukcji kształtu zabudowy mieszkalnej miast późnośredniowiecznych i wczesnonowożytnych na terenie województwa śląskiego. Za cezurę czasową przyjęty został początek ery industrialnej, ze względu na silne przemiany charakteru tego rejonu, nagły rozrost tkanki miejskiej oraz zmianę jej wyglądu. Utrudnieniem w badaniach była niewielka ilość materiału ikonograficznego, źródłowego oraz zachowanych zabytków. Autorka przytacza w skrócie historię omawianych ziem, który był terenem granicznym, często zmieniającym przynależność administracyjną. Panowały tam ciężkie warunki dla rozwoju architektury, spowodowane licznymi wojnami, przemarszem wojsk, zarazami i pożarami. W kolejnym rozdziale dokonuje się opisu układu typowego miasta regionu oraz dzieli omawiane miasta na miasta-twierdze, miasta handlowe, górnicze, agro-miasta, miasta-rezydencje i sztetle. Główna część poświęcona jest charakterystycznym wątkom zabudowy miejskiej a kończy się propozycją pięciu typów domów, zarówno drewnianych jak i murowanych. Zaznaczony został moment transformacji miasta w epoce industrialnej. We wnioskach postuluje się o zintensyfikowanie badań archeologicznych oraz odpowiednią ochronę zabytkowych układów urbanistycznych wraz z domami.

Praca poświęcona jest nowym instytucjom muzealnym powstałym na terenie Wrocławia, Berlina i Wiednia w ciągu trzech ostatnich dekad. Selekcja uwzględnia przede wszystkim projekty mające na celu utworzenie nowych kompleksowych centrów kultury lub posiadające takie ambicje. Analiza sytuacji w trzech wybranych aglomeracjach do l.90. ma za zadanie zwrócić uwagę na łączące podane ośrodki potrzebę rewaloryzacji zaniedbanych dzielnic miasta. Prześledzenie wyników odbywających się konkursów architektonicznych potwierdza tezę, że podjęte działania stają się często asumptem do rozwijania dalszych ambicji włodarzy miast, w kierunku inwestycji w obiekty ikoniczne, mające być wizytówką „nowych” tożsamościowo miast. Sposobem zaznaczenia ich obecności w pejzażu miejskim jest coraz bardziej eksplorowana przestrzeń publiczna. Sposób jej kształtowania w zależności od potrzeb rynku jest kolejnym elementem podjętych rozważań. Podane dywagacje są wprowadzeniem do centralnej części pracy, poświęconej analizie poszczególnych realizacji w oparciu o ewolucję pierwotnych koncepcji, reakcje opinii publicznej i ostateczny kształt inwestycji, a także kolejne lata funkcjonowania obiektów. Analizy dotyczą, w Berlinie: Muzeum Żydowskiego i Wyspy Muzeów, we Wrocławiu: Pawilonu 4 Kopuł i Muzeów Ossolińskich we Wrocławiu, w Wiedniu - Dzielnicy Muzeów, kończąc na niezrealizowanym projekcie Muzeum Współczesnego we Wrocławiu. Formułowane wnioski odnoszą się do postrzegania architektury muzealnej w Europie Środkowo-Wschodniej w kontekście zachodnich realizacji, jako twórczych inspiracji nie świadczących o uniwersalizmie adaptowanych treści ale raczej o własnej tożsamości i ambicji dodawania własnych wartości do archetypicznych założeń cieszących się uznaniem.

W pracy pt. : "Twórczość Aubreya Beardsleya, a wizerunek kobiety na przełomie XIX i XX wieku. Wybrane zagadnienia" przedstawione zostały wizerunki kobiet w różnych etapach twórczości oraz ewolucja stylu artysty na przestrzeni lat. Zasadniczą część poprzedza rozdział poświęcony życiorysowi artysty. Kolejny rozdział przedstawia opinie krytyków sztuki na temat dzieł artysty. Następnie w rozdziale odnoszącym się do stylu przedstawiono podstawowe środki artystyczne, które Beardsley stosował oraz inspiracje i motywy w twórczości artysty. Następny rozdział dotyczy wpływu kultury wiktoriańskiej w twórczości Aubreya Beardsleya. Kolejny rozdział został poświęcony analizie wybranych dzieł, zawarte w nim opisy i analizy pokazują w jaki sposób artysta przedstawiał postacie kobiet oraz porównano jego twórczość do innych artystów, takich jak: Gustav Klimt, Juliusz Klinger, Alfons Mucha, Egon Schiele. Prace zamykają spis ilustracji, bibliografia oraz ilustracje.

Dominik Lejman łączy w swoich realizacjach, wydawać by się mogło, opozycje nie do pogodzenia. Jak nikt inny przed nim, łączy galeryjny white cube z kinematograficznym black boxem. Łączy także takie opozycje jak przestrzeń i czas, to co publiczne z tym co prywatne, sacrum z profanum, to co na wskroś haptyczne, z tym co jest na wskroś wizualne. Rejestruje obraz człowieka w różnych momentach jego aktywności, nawiązuje do ludzkich potrzeb i lęków, mówi o „ekstremalnej samotności”. Ukazuje coraz bardziej zatomizowane ludzkie relacje, a jednocześnie potrzebę przynależności do grupy. Pokazuje, jak funkcjonujemy w czasie pracy, a jak w czasie wolnym. Zwraca uwagę na to, jak nieświadomie egzystujemy podczas, gdy oddziałuje na nas przemoc symboliczna. Jego wypowiedzi to także głos twórcy świadomego zmian, które zaistniały pod wpływem rozwoju rozmaitych technologii. W swoje pracy dyplomowej pragnęłam wykazać, że na przekór większości recenzetów i krytyków, zamiarem Dominika Lejmana jest skupienie się nie na formie, ale na treści prezentowanych prac. Co prawda takie stwierdzenie w przypadku artysty, który funkcjonuje w obrębie sztuki wideo wydaje się co najmniej zwodnicze, ale Dominik Lejman przekonuje, że jest to mozliwe. Praca składa się z dwóch części, pierwszej zatytułowanej przestrzeń oraz drugiej pod tytułem czas. Podział uzasadniony, ponieważ większość prac Lejmana zbudowana jest na zasadzie nakładania i przenikania czasoprzestrzeni. Lejman odwołuje się do problemu czasu, czasowości właśnie poprzez działania i interwencje w przestrzeni. W obrazach Lejmana da się także zauważyć odmitologizowaniem roli artysty-demiurga. Następuje tu radykalne przeobrażenie roli artysty, który, zamiast kreowania, wyrażania i komunikowania treści i znaczeń, ma w dzisiejszych czasach za zadanie projektować konteksty, w których odbiorca będzie mógł konstruować swa przeżycia, ich odniesienia oraz znaczenia. W takiej sytuacji dzieło sztuki powstaje w drugiej kolejności – jako wytwór odbiorcy, który został przez niego stworzony w kontekście dostarczanym przez twórcę. Idea autora jest zastępowana przez ideę rozproszonego autorstwa – wspólny cel tak zwanych odbiorców i tak zwanych artystów. W tym przypadku twórca rezygnuje z części swoich prerogatyw dzieląc się przywilejem (oraz trudem) kreacji z odbiorcą. Odbiorca w tym układzie zostaje zmuszony do porzucenia bezpiecznego komfortu kontemplacji zastanego dzieła i do podjęcia odpowiedzialności za jego zaistnienie. Zaskoczony widz nigdy do końca nie będzie mógł panować nad sytuacją wewnątrzobrazową. Struktura formalna tych projekcji jest złożona: z jednej strony – otwarta na obecność widza, z drugiej – odbierająca mu prawo do jej świadomego współkształtowania. Procesy percepcji u widzów mogą przebiegać w sposób bardzo odmienny, co sprawia, że ich rezultaty są zróżnicowane, a także w znacznym stopniu nieprzewidywalne . Również proporcje wyznaczane przez zaangażowanie obu

W pracy pt. "Camille Claudel i August Rodin. Artystyczne kontrowersje i koincydencje", autorka prezentuje pozycję artystów w sztuce francuskiej i europejskiej XIX - XX wieku oraz problematykę relacji między tytułowymi bohaterami. Zasadniczą część utworu rozpoczyna stan badań, który jest identyfikacją artystów oraz wyodrębnia istotne publikacje użyte w pracy. Praca uwzględnia rozdziały poświęcone życiu artystów i ich indywidualnym stylom. Dodatkowo, została poruszona problematyka dominującego wówczas akademizmu, a także erotyzmu obecnego w pracach Augusta Rodin. Ponadto, autorka pracy na przykładzie Camille Claudel, ukazuje ograniczenia kobiet panujące w XIX wieku oraz postawę rzeźbiarki względem feminizmu. Utwór finalizują rozważania dotyczące geniuszu artystów.

Celem pracy była próba uchwycenia zmian w ikonografii poszczególnych typów przedstawień oraz próba odpowiedzi na pytanie w jaki sposób budowana była ikonografia przedstawień kobiecych i na jakich fundamentach ideologicznych była oparta. Analizie poddane zostały najwcześniejsze przedstawienia kobiece z okresu predynastycznego, reprezentowane głównie przez schematyczne figurki z gliny, kości lub kości słoniowej. Znajdowane są one na stanowiskach osadniczych oraz w pochówkach i w znacznej większości przedstawiają nagie postacie kobiece z zaznaczonymi cechami płciowymi. Wizerunki z dynastycznego Egiptu podzielone zostały ze względu na status przedstawionej kobiety. Są to przedstawienia królowych, żeńskich faraonów, arystokratek, kapłanek oraz kobiet o niższym statusie (niewolnic, służących). Ostatnie dwa podrozdziały poświęcone zostały drobnej plastyce oraz sztuce użytkowej.

Celem niniejszej pracy jest ukazanie wpływu zmian przynależności państwowej Truskawca, na jego architekturę i układ przestrzenny. Truskawiec jest miejscowością uzdrowiskową, leżącą na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1427 r. Miejscowość była wtedy częścią Królestwa Polskiego, co zmieniło się w 1772 r., w związku z I rozbiorem Polski. W czasie przynależności do państwa polskiego, Truskawiec był niedużą wsią, której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, hodowlą bydła oraz produkcją soli. Wzmianki o architekturze miejscowości z tego okresu są bardzo oszczędne. Nie istnieją przedstawienia kartograficzne, z widocznym układem przestrzennym wsi, w tym czasie. Od 1772 r. miejscowość należała do Monarchii Habsburgów, w następnych dziesięcioleciach przekształconej najpierw w Austrię, a później w Austro-Węgry. W okresie tym, w 1827 r., do miejscowej karczmy dobudowano pierwsze pomieszczenia kąpielowe, co symbolicznie zapoczątkowało działalność uzdrowiska. Decyzja ta znacznie wpłynęła na obraz architektury i układu przestrzennego miejscowości. Początkowo, powstające w Truskawcu budynki zdrojowe, nawiązywały do klasycyzmu, przy zachowaniu cech architektury wiejskiej. Od lat 40. i 50. XIX w., popularność zyskał „styl szwajcarski”, a także różne formy historyzmu. W latach 90. XIX w., w Truskawcu powstały pierwsze budynki secesyjne. Popularny stał się również styl zakopiański. Większość powstających w tym okresie budynków była drewniana. Do I wojny światowej „styl szwajcarski”, secesja, styl zakopiański oraz historyzm, były głównymi kierunkami architektonicznymi w Truskawcu. W okresie tym, zmienił się znacznie układ przestrzenny miejscowości. Powstały nowe ciągi komunikacyjne, a zabudowa stała się bardziej zwarta. Zalążkiem układu ulic, były jednak dawne drogi wiejskie, istniejące przynajmniej od końca XVIII w. W 1918 r. miejscowość znalazła się terenie, istniejącej krótko Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, a od 1919 r. należała do Polski. Rozpoczął się wtedy nowy okres przynależność państwowej Truskawca. W miejscowości wciąż powstawały wtedy budynki w wymienionych wcześniej stylach. Nowością były budowle modernistyczne, zwykle murowane, znacznie wyróżniające się wśród pozostałej architektury. Budowano także nowe ulice, które nie wpłynęły jednak znacznie na układ przestrzenny miejscowości. W latach 1945-1991 Truskawiec należał do Związku Radzieckiego. Miejscowości nadano wtedy prawa miejskie. W okresie tym, wiele budynków powstałych przed II wojną światową zostało wyburzonych. Nowa architektura, pod względem stylistycznym, do lat 60. XX w. odwoływała się do neoklasycyzmu, a później do modernizmu. Znaczny wpływ na układ przestrzenny miejscowości, miała okalająca ją obwodnica, wybudowana przed 1965 r. Od 1991 r. miasto należy do państwa ukraińskiego. Powstająca od lat 90. XX w. architektura współczesna, jest znacznie bardziej różnorodna. Część nowych budynków, odnosi się do form historycznych, przede wszystkim

Kataklizm II Wojny Światowej wywrócił do góry nogami praktycznie wszystkie aspekty życia w Europie. Cierpieniu ludności cywilnej w trakcie działań wojennych towarzyszyły również powojenne zmiany terytorialne, ustrojowe i gospodarcze. W obliczu odbudowy Polski ze zniszczeń kwestie związane z kulturą oraz dziedzictwem materialnym siłą rzeczy schodziły na dalszy plan. Migracje ludności oraz nacjonalizacja nieruchomości na terenach tzw. Ziem Odzyskanych były źródłem problemu dotyczącego znalezienia nowej funkcji dla historycznych obiektów, które opuszczone przez swoich dotychczasowych prywatnych właścicieli musiały zacząć funkcjonować w zupełnie nowej rzeczywistości gospodarki centralnie sterowanej podnoszącego się z ruiny kraju. Niniejsze opracowanie jest próbą odpowiedzi na pytania: jaka jest geneza projektów adaptacji obiektów zabytkowych zgromadzonych w Archiwum Delegatury w Wałbrzychu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony we Wrocławiu oraz z czego wynikają założenia architektoniczne i konserwatorskie wybranych koncepcji. Jest to również próba określenia roli sytuacji społeczno-gospodarczej Polski po 1945 r. w kształtowaniu się systemu ochrony zabytków na przykładzie Dolnego Śląska oraz określenia problemów w uchronieniu ich od zniszczenia.

Praca została poświęcona kościołowi poewangelickiemu z 1911 roku znajdującemu się w miejscowości Prusice. Posiada ona formę klasycznej monografii pojedynczego obiektu. Celem pracy było dokonanie pierwszego opracowania kościoła ukazującego budowlę w jak najszerszym kontekście. Znalazły się w niej pierwsze tak szczegółowe opisy obiektu, biogramy twórców oraz analizy architektury i wyposażenia. Analiz tych dokonano na tle historycznym, przemian stylowych oraz społecznych, które połączono z analizami formalnymi. Ponadto w pracy ukazano dzieje protestantyzmu w skali miasteczka Prusic oraz okoliczności wybudowania świątyni. W studium zamieszczono również interpretację programu ikonograficznego kościoła.

Praca magisterska podejmuje tematykę architektury sakralnej Brochowa początku XX wieku. Kościół św. Jerzego oraz kościół Ducha Świętego zostały zaprojektowane przez berlińskiego architekta, Oskara Hossfelda w dwóch odmiennych stylach. Część pierwsza pracy zawiera zarys historyczny Brochowa oraz opis jego rozwoju urbanistycznego. Osiedle jest silnie związane z rozwojem kolejnictwa, co zostało zaznaczone w pracy. Następnie przedstawiono osobę architekta Oskara Hossfelda, przegląd jego twórczości oraz poglądów na architekturę sakralną. Dalsza część pracy poświęcona jest dwom brochowskich kościołom. Dzięki analizie materiałów archiwalnych oraz skromnej literaturze przedmiotu, ustalono nieznane do tej pory fakty związane z budową świątyń. Opisy architektoniczne oraz analiza stylu i formy uzupełniają rozdziały historyczne. W ostatniej części pracy świątynie zostały porównane z innymi realizacjami architekta, a Brochów – z osiedlami kolejowymi.

Praca dotyczy relacji artystycznych Anglii i terenów Śląska w drugiej połowie XVIII wieku oraz na początku wieku XIX. Zostały one scharakteryzowane na podstawie kilku przykładów dzieł architektury rezydencjonalnej oraz sakralnej. Opisano przyczyny fascynacji architekturą angielską na terenie Śląska, a także drogi transferu motywów, idei i form architektonicznych. Ta importowana z Wysp Brytyjskich stylistyka została opisana jako przejaw wyrafinowanego, nietuzinkowego, nowoczensego gustu. Przejawiała się ona w twórczości kilku scharakteryzowanych w pracy architektów, fundatorów i filozofów, przy czym jednym z głównych motywów, decydujących o "angielskości" wielu realizacji, uznano serlianę. Z pewnością temat wymaga dalszych badań.

Praca jest pierwszą próbą rozpoznania zjawiska architektury sakralnej na obszarze Śląska w czasach międzywojennych. Zakres terytorialny pracy obejmuje obszar Dolnego i Górnego Śląska w jego granicach administracyjnych istniejących w okresie od 1922 roku do początku II wojny światowej, czasowo natomiast obejmuje lata od roku 1919 do powstania w roku 1942 ostatniej budowli kościelnej przedwojennego Śląska i odpowiada dwóm epokom dziejów Niemiec: Republice Weimarskiej i III Rzeszy. Nieodzownym elementem architektury, a w szczególności sakralnej, jest ideologia. W czasach wielkich reform, będących następstwem XIX wiecznego kryzysu wiary i religii, potrzebne były zmiany i to zasadnicze. Nowoczesne ruchy odnowy liturgii ogarnęły Kościoły katolickie i protestanckie. Końcową, najobszerniejszą część pracy stanowi przegląd architektury sakralnej Śląska, z podziałem na regiony, miasta, przedstawiony w sposób chronologiczny, lub według architektów, by lepiej przybliżyć stylistykę i ewolucję form i twórczości poszczególnych architektów. Omówionych zostało 80 kościołów i projektów powstałych na terenie Śląska w latach 1919-1942, jednak ich liczba jest większa. Wybrano jedynie te, które stanowią ciekawy obraz architektonicznego Śląska, z celowym pominięciem powtórzeń i mało znaczących realizacji. Ta część pracy jest, jak już wspomniano, pierwszą próbą syntezy całości międzywojennej, śląskiej architektury sakralnej podjętą w dotychczasowej literaturze przedmiotu.

W pracy podjęta została próba monograficznego opracowania jednego z najciekawszych nowożytnych ołtarzy na Dolnym Śląsku – ołtarza głównego w rzymsko-katolickim kościele parafialnym pw. św. Jerzego w Dzierżoniowie. Celem niniejszej pracy było ukazanie walorów artystycznych ołtarza głównego z kościoła św. Jerzego w Dzierżoniowie. W pierwszym rozdziale autor ukazał zarys historyczny miasta Dzierżoniowa. W drugim rozdziale przedstawiona została historia średniowiecznego kościoła farnego przy uwzględnieniu krótkiego opis budowli sakralnej. Trzeci i czwarty rozdział przedstawia opis protestanckiego ołtarza głównego oraz dobudowanej w późniejszym czasie katolickiej, barokowej części ołtarza. Drewniany ołtarz z XVII i XVIII wieku stanowi zabytek wysokiej klasy na terenie Śląska. Jego dekoracyjność podkreślają różnobarwne polichromie, a także złocenia i srebrzenia. Formę dzieła artystycznego wzbogacają liczne zdobienia ornamentalne, obiekty z rozbudowanym wystrojem rzeźbiarskim oraz malarskim, a także łacińskie inskrypcje, dzięki, którym udało się ustalić twórców.

Praca o temacie „Przerwana tradycja narodowa w architekturze Macedonii, Serbii i Rumunii. Wybrane przykłady ostatniego ćwierćwiecza.” ma na celu ukazanie przemian, jakie nastąpiły w ostatnim ćwierćwieczu w omawianych krajach w przestrzeni miejskiej. Autor ujawnia silne związki strategii architektonicznych oraz urbanistyki z historią i polityką. Przeprowadzona analiza dotycząca architektury narodowej ukazuje dążenia państwowe przede wszystkim do tworzenia budowli-pomników. Obszar badań ograniczono do trzech krajów bałkańskich o względnie młodej historii, które w ostatnich latach poświęciły sporą część budżetu na przeprowadzenie zmian w przestrzeni miejskiej. Ogromny udział w projektowaniu ma kreacja tradycji od nowa oraz posiłkowanie się legendami i mitami założycielskimi. Praca pokazuje połączenie na linii: polityka – wygląd tkanki miejskiej. Jest to zjawisko obecne w każdym państwie, jednak nie wszędzie obecnie na tak ogromną skalę czy tak wyraźnie zauważalne. Pokaz siły to podstawowa zasada w architekturze monumentalnej i urbanistyce. Realizacje architektoniczne i urbanistyczne stają się językiem czy szerzej: wypowiedziami ideologii i polityki. Legalizacja władzy, potęga narodu - wszystko to wpływa na wygląd miast. W obecnych czasach tematyka rekonstrukcji czy modernizacji to również ważny aspekt polityczny, nie tylko estetyczny. Nawet problematyka narodowościowa łączy się z planowaniem urbanistycznym. Nie bez znaczenia pozostaje badany obszar, obserwacje autora odnoszą się do stosunkowo młodych demokratycznych państw istniejących dzięki upadkowi reżimu komunistycznego w Europie Wschodniej. W ich przypadku ważny jest dysonans między odrodzeniem zakazanej wizji narodowej po okresie podlegania komunistycznym władzom i coraz powszechniejszym kosmopolityzmem. Wiadome natomiast jest, że kraje po latach problematycznych rządów zdobyły swoje symboliczne, narodowe wizytówki w postaci logotypów architektonicznych. Zagadnienia pracy sprowadzają się do haseł kluczowych, powiązanych z polityką historyczną, tożsamością narodową, symboliką czy odtwarzaniem historycznym.

Praca stanowi opracowanie zespołu dekoracji malarskich Sali Rajców w ratuszu w Brzegu powstałych w latach 1746-1747 na zlecenie Rady Miejskiej. Początek dotyczy historii miasta Brzeg oraz politycznej sytuacji całego Śląska, który znalazł się wówczas pod władzą Królestwa Prus. Opisane są narodziny samorządu miejskiego w Brzegu oraz proces powstawania ratusza, jak i jego przebudowy. Kolejną częścią pracy jest opracowanie i odczytanie treści malowideł oraz interpretacja całego programu dekoracji. Następnie przedstawieni zostali artyści pracujący przy powstawaniu całej realizacji, w tym lokalni malarze - Johann Sebastian Neuberth oraz Karol Friedrich Eylich, a także znani śląscy twórcy - Johann Georg Ernst z Oleśnicy i Michael Steiner z Ząbkowic Śląskich. Jako przykład analogicznego dzieła przeanalizowana została Sala Rajców z ratusza w Kowarach, w której również odnaleźć można przedstawienia gloryfikujące władzę pruską. Podsumowanie wskazuje na unikalny charakter dekoracji oraz podkreśla ich wartość, nie tylko zabytkową, ale i społeczno-historyczną. Zakończenie dotyczy aktualnej rekonstrukcji Sali Rajców w Brzegu, a także stosunku do dziedzictwa pruskiego w ogólnym kontekście.

Charakterystyka instrumentów muzycznych oraz ich odpowiedników na kamiennych rzeźbach średniowiecznych zlokalizowanych we Wrocławiu na Ratuszu oraz Kościele św. Elżbiety.

W niniejszej pracy została omówiona problematyka rewitalizacji urbanistycznej we Francji i jej osiągnięcia w tym zakresie. By lepiej zrozumieć istotę sukcesu wypracowanych przez Francję rozwiązań należy przybliżyć francuskie rozumowanie pojęcia rewitalizacji, historię rozwoju systemu prawnego kształtowanego po II wojnie światowej aż do czasów współczesnych oraz zarys rozwoju planowania urbanistycznego z uwzględnieniem systemów prawnych. Polscy urbaniści od jakiegoś czasu coraz chętniej przyglądają się przez lata wypracowanej metodyce i adaptują do swoich działań odpowiadające im rozwiązania. Mimo tego, że we wszystkich krajach powojennej Europy były przeprowadzane programy odbudowy, Francja znalazła szereg oryginalnych rozwiązań, które później adaptowały inne państwa Europy. Celem pracy jest wykazanie skuteczności francuskiego rozumowania i wdrażania procesów rewitalizacji oraz skonfrontowanie ich z polskimi doświadczeniami. Omawiana tematyka pozwala na porównanie tych praktyk zarówno w procesie planowania, przeprowadzania procesów rewitalizacyjnych jak i ich efektywności.

Celem pracy jest analiza późnorzymskich mozaik podłogowych znalezionych na terenie prowincji Afryki Północnej. Tekst obejmuje zestawienie materiału od początku II do końca V wieku naszej ery zachowanego in situ oraz w zbiorach muzealnych, znajdujących się głównie w Muzeum Narodowym Bardo w Tunisie i Muzeum Archeologicznym w Sousse, na terenie dzisiejszej Tunezji. Analizie poddano wybrane mozaiki ze scenami z życia codziennego, a także z przedstawieniami mitologicznymi, poruszono także kwestię rozwoju warsztatów i tzw. "stylu afrykańskiego".

Celem pracy magisterskiej jest przybliżenie postaci Dorothei Tanning oraz zbadanie jej twórczości. Sztuka tworzona przez artystkę została odkryta po jej śmierci w 2012 roku, a na jej temat powstało do tej pory niewiele publikacji. Artystka związana z Maxem Ernstem czynnie uczestniczyła w działalności grupy surrealistycznej. Jej twórczość wnosi nową perspektywę do badań nad tym nurtem sztuki oraz poszerza perspektywę dotyczącą odbioru surrealizmu w kategoriach feministycznych. Temat pracy "Od realizmu dziecięcych fantazji ku abstrakcji kobiecych uniesień" nawiązuje do transformatywnego charakteru jej dorobku twórczego.

Niniejsza praca magisterska jest próbą udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaka jest różnica pomiędzy rysunkiem architektonicznym a rysunkiem architektury, jak kształtował się jego rozwój na przestrzeni stuleci, w jakim stopniu twórcy epoki neogotyckiej czerpali z dziedzictwa średniowiecznych wzorców oraz jak „rysowano” średniowiecze w XIX wieku. Niezwykle istotne było omówienie średniowiecznych szkicowników, takich jak szkicownik Villarda de Honnecourt, Fialenbuch Roritzera oraz geometryczne zapiski Lachera, stanowiących kompendium wiedzy dla średniowiecznych majstrów i budowniczych. Co ciekawe, w epoce neogotyku również powstawały podręczniki, zawierające niezbędne informacje o geometrii i sposobie zastosowania figur, nawiązujące do Villarda i Roritzera, a ich twórcami byli Hoffstadt oraz Heideloff. Kluczowe dla zrozumienia nurtu neogotyckiego jest poznanie wizji epoki, nastrojów panujących wówczas nie tylko wśród artystów, architektów, rzeźbiarzy czy twórców literackich, ale także całego społeczeństwa. Nie bez znaczenia są tu także czynniki polityczne i narodowe. Nurt neogotycki jest niezwykle zróżnicowany w zależności od obszaru, na którym występuje, dlatego skoncentrowałam się przede wszystkim na terenie Niemiec, a w szczególności Dolnego Śląska. Europa stanowi jedynie tło, niezbędne do ukazania całości kontekstu. Twórczość postaci kluczowych dla dla rozwoju tego nurtu, przede wszystkim Karla Friedricha Schinkla, a także Alexisa Langera oraz Karla Lüdecke, została w pracy dokładnie omówiona, w oparciu o zachowane kopie ich rysunków architektonicznych oraz szkiców architektury.

Praca omawia wybrane dzieła francuskiego artysty Yves Kleina (1928-1962), tworzącego na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Punktem wyjścia w analizach jest przyjęcie tezy o generacyjnym sprzeciwie grupy Nouveau Réalisme (do której należał artysta) wobec modernistycznych rozwiązań artystycznych i – w związku z tym – o przedsięwzięciu poszukiwań nowego wyrazu. Skutkowało to zerwaniem z okulocentryzmem i jednym medium przekazu (malarstwem), a także zwróceniem się ku procesom i performatywności w działaniach artystycznych. Ze względu na kontekst powstawania dzieł Kleina – kapitalistyczną masową produkcję i wszechogarniającą regułę spektaklu rządzącą zachowaniami społecznymi, pomocne w analizach stały się koncepcje Guy Deborda. Nowe poszukiwania Kleina w sztuce doprowadziły do wycofania się z dominacji oka i do prób oddziaływania na zmysły dotąd pomijane, takie jak słuch i dotyk. Artysta rozwinął koncepcję wielozmysłowości i pozaracjonalnego oddziaływania na ciało. Ten typ percepcji dzieła zinterpretowany zostanie w perspektywie rozwijających się w humanistyce od lat 90. teorii afektu. Yves Klein deklarował nową wrażliwość przez emanujące energią monochromy, głównie o kolorystyce Yves Klein Blue, rzeźby dotykowe, symfonię jednego tonu i ciszy oraz pustą przestrzeń sali wystawowej. Ta część jego twórczości skategoryzowana została jako wycofywanie się z wizualizmu. Kontrastująca z tym spektakularyzacja powołuje się na wagę wzroku w takich cyklach jak "Antropometrie", "Kosmogonie" i "Obrazy ogniowe" oraz w projekcie "Gazeta Jednego Dnia" i zamieszczonych w niej zdjęciach (w tym znanego fotomontażu "Skok w Pustkę"). Pozorna sprzeczność wycofywania się z wizualizmu przy jednoczesnej spektakularyzacji staje się zrozumiała po dostrzeżeniu w tych działaniach synergii, zmierzającej do odbioru dzieła całym ciałem i emocjami, wykraczającym poza dające się werbalnie i racjonalnie ująć znaczenie.

Praca opisuje główne zagadnienia cmentarzy, które znajdowały się na terenie województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej. Autor opisuje temat w ujęciu przede wszystkim okresu od końca XVIII w. do ok. 1945 roku z uwzględnieniem poprzednich okresów historycznych oraz stanu obecnego. W pracy zostały przedstawione najważniejsze kwestie dotyczące historii, wyglądu i rozwoju nekropolii w okolicach Tarnopola. Autor ujął zagadnienie głównie w rozdziały, które dotyczą całego terytorium z licznymi przykładami cmentarzy. Rozdziały dotyczą m. in. działalności kamieniarzy, kaplic na cmentarzach, zieleni czy spraw konserwatorskich. Zostały opisane dokładniej jako przykłady cmentarze na terenie miasta Kopyczyńce i Tarnopol. W pracy zostały szeroko użyte źródła archiwalne i drukowane z wielu krajów i w wielu językach oraz najnowsza literatura polska oraz zagraniczna. Praca daje możliwość zapoznania się z najważniejszymi aspektami nekropolistyki na terenie województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej w odniesieniu do obszaru, wyznań, religii, a także poszczególnych kwestii jak grobownictwo wojskowe czy sztuka.