Dr hab. Michał Białek, prof. UWr i dr Michał Misiak laureatami w konkursach Narodowego Centrum Nauki.

Miło nam poinformować, że dr hab. Michał Białek, prof. UWr, kierownik Zakładu Psychologii Zarządzania otrzymał grant w konkursie OPUS 26 w wysokości 1 627 425 PLN na realizację projektu „Zarządzanie reputacją a umiejętność skutecznej aplikacji modeli normatywnych w podejmowaniu decyzji”.

Natomiast dr Michał Misiak, zatrudniony w Inkubatorze Doskonałości Naukowej Being Human, otrzymał grant SONATA 19 w wysokości 1 249 158 PLN na realizację projektu „Tabu i ich rola we wspieraniu kooperacji”.

Serdecznie gratulujemy i życzymy owocnych badań!

 

Streszczenie projektów:

Zarządzanie reputacją a umiejętność skutecznej aplikacji modeli normatywnych w podejmowaniu decyzji

Nasz projekt badawczy koncentruje się na roli zarządzania reputacją w procesie podejmowania decyzji. Analizujemy, jak ludzkie wybory kształtują się zarówno pod wpływem norm społecznych, jak i indywidualnych przekonań. Wykorzystując zaawansowane techniki matematyczne, starannie oddzielamy te dwie siły, aby lepiej zrozumieć, jak wpływają one na nasze decyzje. Chcemy zrozumieć, dlaczego niektóre wybory wydają się irracjonalne, ale tak naprawdę wynikają z próby sygnalizowania pozytywnych cech dla długoterminowej reputacji.

Pierwszym celem projektu jest stworzenie narzędzia opartego na różnych scenariuszach, które pozwoli nam oddzielić zdolność do podejmowania decyzji zgodnie z normami od wpływu zarządzania reputacją i oczekiwań społecznych. Te scenariusze opierają się na dwóch rodzajach sytuacji: oczekiwania społeczne i racjonalność są ze sobą zgodne lub nie. To pozwoli nam zrozumieć, jakie znaczenie przywiązujemy do każdego z tych elementów. W dalszej części projektu planujemy serię badań, które pozwolą nam lepiej zrozumieć, jak ludzie podejmują decyzje. Analizujemy, w jaki sposób zdolność do podejmowania racjonalnych wyborów (Parametr N) różni się od potrzeby dostosowania się do oczekiwań społecznych i budowania swojej reputacji (Parametr R). Oczekujemy, że nasze badania pokażą, jak ludzie równoważą swoje osobiste przekonania z wymaganiami społecznymi, kierując się nie tylko swoimi wartościami, ale również wpływem otoczenia. Ostatecznie, liczymy na to, że nasza praca pomoże zrozumieć procesy decyzyjne i jak możemy je bardziej świadomie kierować, uwzględniając zarówno nasze wartości, jak i wpływ społeczny.

 

Tabu i ich rola we wspieraniu kooperacji

Tabu to wyjątkowo silne normy społeczne określające zakazane zachowania. Przez tysiąclecia, kultury całego świata wykształcały swoje specyficzne tabu. Wspierały je przekonaniami, że ci, którzy dopuszczają się ich łamania, przyciągają do siebie nieszczęścia, igrają z czarną magią i sprowadzają na siebie gniew bogów albo duchów (...).

Celem projektu jest zweryfikowanie czy ludzie rzeczywiście traktują tabu jak wyznacznik tego, kto może być wartościowym sprzymierzeńcem a kto nie. Przeprowadzimy trzy badania, w których przyjrzymy się temu, w jaki sposób ludzie reagują na osoby, które naruszają tabu. Pierwsze z badań będzie badaniem ściśle laboratoryjnym. Przeprowadzimy eksperyment, w którym zweryfikujemy, jakie reakcje wywołuje w ludziach osoba łamiąca tabu. Pozwoli nam ono szczegółowo przyjrzeć się różnym aspektom tabu i kontekstom społecznym, w których osoby naruszające tabu są szczególnie potępiane. W drugim badaniu uruchomimy międzynarodową sieć badawczą, której zadaniem będzie przeprowadzenie badań na tysiącach ludzi z kilkudziesięciu krajów z całego świata. Dzięki temu projektowi poznamy szczegółowe uwarunkowania kulturowe, które sprawiają, że niektóre społeczności bardziej przywiązują się do swoich tabu i częściej polegają na nich przy doborze sprzymierzeńców. Będzie to największe badanie nad tabu w historii, dzięki któremu utworzymy potężny zespół specjalistów i stworzymy podstawy do prowadzenia kolejnych wielkich badań nad kulturą. W trzecim badaniu odbędziemy dwie ekspedycje badawcze do ciężko dostępnych populacji zamieszkujących Nową Gwineę i Kaszmir. Populacje te są nieuprzemysłowione, a to sprawia, że z perspektywy badawczej dane z takich populacji są niezwykle cenne. Z jednej strony będziemy mogli zweryfikować nasze hipotezy w populacjach, dla których przestrzeganie tabu jest fundamentalną częścią codziennego stylu życia, a z drugiej będziemy mieli okazję do rozwinięcia metod badawczych antropologii eksperymentalnej, która wciąż jest jeszcze bardzo młodą dziedziną nauki.

Spodziewamy się, że nasz program badawczy dostarczy pierwszych tak kompleksowych danych o niezbadanej dotąd funkcji tabu. Podjęliśmy ten temat, ponieważ nasze poprzednie doświadczenia badawcze pozwalają nam przeprowadzić szereg wysokiej jakości badań, które mogą dostarczyć wielu wyjaśnień w niekończącej się debacie naukowej nad funkcjami tabu. Dodatkowo, uważamy, że temat ten jest współcześnie bardzo ważny społecznie. Nasz świat staje się coraz bardziej złożony i coraz więcej kultur zaczyna się przenikać. Rodzi to zagrożenie napięciami i możliwością konfliktów. Lepsze zrozumienie tak fundamentalnych norm kulturowych, jakimi są tabu, może popchnąć nas w innym kierunku — w kierunku współpracy i wzajemnego zrozumienia.

 

bialek

misiak